1
00:00:07,171 --> 00:00:10,956
Zwierzęta, którymi gardzimy jako pozbawionymi duszy,

2
00:00:10,981 --> 00:00:13,926
W lasach, w polach, w norach,

3
00:00:13,951 --> 00:00:17,162
Wydają krzyk na świadectwo,

4
00:00:17,187 --> 00:00:20,437
Bezduszność ludzi.

5
00:00:46,311 --> 00:00:51,740
Obrazy zawarte w tym filmie nie
są odosobnionymi przypadkami.

6
00:00:58,811 --> 00:01:01,676
Wszystkie materiały, o ile nie zaznaczono
inaczej, zostały nakręcone w Australii,

7
00:01:01,701 --> 00:01:04,052
ale w większości przedstawiają one standardy
obowiązujące w tej branży w całym zachodnim świecie.

8
00:01:04,550 --> 00:01:07,287
Większość ludzi uważa się
za miłośników zwierząt.

9
00:01:09,807 --> 00:01:11,891
Nie uznajemy ich za przedmioty

10
00:01:12,123 --> 00:01:14,919
ale za złożone istoty,
z którymi dzielimy planetę,

11
00:01:15,974 --> 00:01:16,974
nasze życia,

12
00:01:18,004 --> 00:01:19,004
nasze domy.

13
00:01:20,083 --> 00:01:21,977
Cieszymy się, kiedy jest im dobrze,

14
00:01:22,407 --> 00:01:24,140
martwimy się, kiedy czują ból,

15
00:01:24,880 --> 00:01:27,881
uznając ich inteligencję
i indywidualność,

16
00:01:28,054 --> 00:01:30,212
gdy witamy je w naszych rodzinach

17
00:01:30,317 --> 00:01:32,311
lub podziwiamy je w ich naturalnym środowisku.

18
00:01:33,200 --> 00:01:38,747
Myśl o niepotrzebnym wyrządzaniu im krzywdy lub
cierpienia jest dla wielu nie do zniesienia.

19
00:01:39,155 --> 00:01:42,288
Tak więc dla tych, które nas
żywią, ubierają lub zabawiają,

20
00:01:42,445 --> 00:01:44,931
wybieramy narrację,
która minimalizuje

21
00:01:44,956 --> 00:01:47,189
lub całkowicie eliminuje ich cierpienie.

22
00:01:48,132 --> 00:01:52,065
Malownicza rodzinna farma i
ikoniczny, kochający farmer.

23
00:01:53,073 --> 00:01:58,010
Humanitarny i bezbolesny koniec, niewielka cena
chętnie zapłacona za dobrze przeżyte życie.

24
00:01:59,006 --> 00:02:01,406
Układ korzystny dla obu stron.

25
00:02:03,184 --> 00:02:06,717
Ukryte przez tę narrację, poza
zasięgiem wzroku, poza naszą świadomością,

26
00:02:06,742 --> 00:02:10,109
przestają być jednostkami, najczęściej
znane tylko jako zwierzęta gospodarskie,

27
00:02:10,134 --> 00:02:14,284
pozbawione twarzy jednostki produkcji w
systemie o niepojętej skali,

28
00:02:14,300 --> 00:02:17,737
nie są objęte prawną ochroną przed okrucieństwem,
tak jak nasze zwierzęta domowe.

29
00:02:18,472 --> 00:02:21,085
Ich cierpienie jest
niewidoczne i niesłyszane.

30
00:02:21,640 --> 00:02:25,342
Ich wartość zależy tylko od ich
przydatności dla człowieka,

31
00:02:25,400 --> 00:02:28,600
zracjonalizowanej wiarą
w naszą własną wyższość

32
00:02:28,626 --> 00:02:30,785
i ideę, że racja
jest po stronie siły.

33
00:02:31,198 --> 00:02:33,798
Ideę, którą trzeba zakwestionować.

34
00:04:37,850 --> 00:04:41,983
W latach 60. XX w. w Australii było
około 50 tys. hodowli świń.

35
00:04:42,929 --> 00:04:45,233
Dzisiaj jest ich mniej niż 1400,

36
00:04:45,258 --> 00:04:49,646
a jednak zwiększyła się łączna liczba
świń hodowanych i zabijanych na mięso.

37
00:04:51,395 --> 00:04:57,407
W 2015 r. 49 gospodarstw mieściło w sobie
60% całkowitej liczby świń w kraju.

38
00:05:04,799 --> 00:05:08,093
Większość świń hodowanych na mięso
zaczyna życie w kojcu porodowym,

39
00:05:08,601 --> 00:05:10,701
niewielkiej zagrodzie z centralnie położoną klatką,

40
00:05:10,726 --> 00:05:14,123
zaprojektowaną tak, aby umożliwić
prosiętom pobieranie pokarmu od ich matki, lochy,

41
00:05:14,148 --> 00:05:16,818
jednocześnie uniemożliwiając jej poruszanie się.

42
00:05:22,154 --> 00:05:24,568
Częstotliwość urodzeń martwych lub
zmumifikowanych prosiąt

43
00:05:24,593 --> 00:05:27,802
na ogół zwiększa się wraz z każdym miotem,
ponieważ ciała loch stają się mniej

44
00:05:27,827 --> 00:05:32,131
zdolne do radzenia sobie z dużymi miotami
preferowanymi w branży.

45
00:05:32,818 --> 00:05:38,029
10-18% prosiąt, które urodziły się żywe,
nie dożyje momentu odsadzenia,

46
00:05:38,054 --> 00:05:41,064
ulegając chorobie,
głodowi lub odwodnieniu,

47
00:05:41,495 --> 00:05:44,826
lub będąc przypadkowo zmiażdżonymi
przez swoje uwięzione matki.

48
00:05:58,980 --> 00:06:02,096
Wliczone w liczbę ofiar śmiertelnych
są najsłabsze prosięta w miocie,

49
00:06:02,121 --> 00:06:05,846
które są uważane za nierentowne
i zabijane przez personel.

50
00:06:28,805 --> 00:06:32,930
Te, które przeżyją kilka pierwszych
dni, są okaleczane bez znieczulenia,

51
00:06:32,957 --> 00:06:36,018
ich ogony i zęby są odcinane,
by zredukować występowanie kanibalizmu...

52
00:06:39,337 --> 00:06:44,804
a z ich uszu wycinane są kawałki skóry lub
zakładane są kolczyki w celu identyfikacji.

53
00:06:46,177 --> 00:06:49,388
Zabierane są od matek
w wieku 3-5 tygodni.

54
00:06:51,897 --> 00:06:55,564
Większość z nich jest przeznaczonych
do uboju około 5 miesięcy później.

55
00:07:10,092 --> 00:07:15,170
W miarę ich dorastania, przenosi się je do kojców
dla tuczników, gdzie są stłoczone we własnych odchodach.

56
00:07:38,195 --> 00:07:41,991
Niektóre samice świń są zatrzymywane w celu
zastąpienia macior w cyklu rozrodczym,

57
00:07:42,043 --> 00:07:46,299
starannie dobrane ze względu na ich
przewidywaną zdolność do dawania dużych miotów.

58
00:07:47,566 --> 00:07:51,420
Większość ferm trzody chlewnej wykorzystuje
sztuczną inseminację zamiast naturalnego krycia,

59
00:07:51,444 --> 00:07:56,005
ponieważ pozwala im to zapłodnić do
30-40 macior z jednego knura.

60
00:07:56,130 --> 00:07:58,916
Pracownicy zbierają nasienie
przez masturbację knurów,

61
00:08:00,538 --> 00:08:04,678
następnie wprowadzają je maciorom przez uniesiony
kateter, znany w Australii jako „pork stork”.

62
00:08:16,033 --> 00:08:20,136
Knury są nadal fizycznie wykorzystywane
do podniecenia samic przed inseminacją,

63
00:08:20,163 --> 00:08:22,405
ale uniemożliwia się ich krycie.

64
00:08:32,725 --> 00:08:36,843
Po potwierdzeniu ciąży, locha zostaje przeniesiona
do jednego z dwóch typów kojców ograniczających ruch

65
00:08:36,895 --> 00:08:39,431
na cały czas jej 16-tygodniowej ciąży.

66
00:08:41,913 --> 00:08:45,959
Kojce dla macior to indywidualne klatki, w
których, podobnie jak w kojcach porodowych,

67
00:08:46,005 --> 00:08:49,315
lochy są w stanie wykonać jeden
lub dwa kroki w przód lub w tył

68
00:08:49,340 --> 00:08:50,893
i nie są w stanie się obrócić.

69
00:08:52,377 --> 00:08:56,179
Stopniowo wycofywane przez
większość chlewni w Australii

70
00:08:56,200 --> 00:09:00,686
klatki dla macior pozostają w pełni legalne bez
żadnych kar za trzymanie loch zamkniętych

71
00:09:00,739 --> 00:09:03,525
w nich dłużej niż wynosi
dobrowolny limit 5 dni.

72
00:09:03,895 --> 00:09:08,010
Jest to podobne do pozornego „zakazu”
wykorzystywania klatek dla macior w Unii Europejskiej,

73
00:09:08,036 --> 00:09:11,199
który tak naprawdę  pozwala na trzymanie
prośnej maciory w nich przez okres do 4 tygodni.

74
00:09:11,864 --> 00:09:13,960
Mając wybór, świnie załatwiają się

75
00:09:13,980 --> 00:09:16,167
daleko od miejsca, w którym śpią i jedzą.

76
00:09:18,875 --> 00:09:22,030
Ekstremalne uwięzienie niesie ze sobą
ogromne problemy psychiczne.

77
00:09:28,211 --> 00:09:29,977
W alternatywnych kojcach grupowych

78
00:09:30,016 --> 00:09:33,232
prośne świnie wtłoczone są w
w niewielkie, betonowe kojce.

79
00:09:36,761 --> 00:09:40,475
Brak przestrzeni i bodźców może spowodować,
że świnie staną się agresywne.

80
00:09:47,049 --> 00:09:50,193
Te, które wpadają do systemu odprowadzania
ścieków przez szczeliny w podłodze,

81
00:09:50,218 --> 00:09:52,656
umierają śmiercią głodową lub
toną w rzece odchodów.

82
00:09:56,590 --> 00:09:58,355
Na tydzień przed dniem porodu

83
00:09:58,375 --> 00:10:00,777
są one przenoszone do kojców
z klatkami porodowymi,

84
00:10:00,990 --> 00:10:03,574
gdzie pozostaną przez
następne 4-6 tygodni.

85
00:10:06,859 --> 00:10:09,783
Przy braku jakichkolwiek ćwiczeń, mięśnie
lochy osłabną do tego stopnia,

86
00:10:09,808 --> 00:10:12,452
że będzie mieć trudności ze
wstawaniem lub leżeniem...

87
00:10:13,155 --> 00:10:17,941
Aby zminimalizować utratę mięśni, pracownicy
zmuszać ją będą do wstania co najmniej raz dziennie.

88
00:10:24,194 --> 00:10:27,230
Rozwiną się u niej odleżyny od
twardej powierzchni...

89
00:10:30,306 --> 00:10:33,059
lub wypadki i infekcje
spowodowane wysiłkiem fizycznym

90
00:10:33,084 --> 00:10:35,388
związanym z wielokrotnymi porodami
i złymi warunkami...

91
00:10:43,350 --> 00:10:45,782
co może również prowadzić do częściowego paraliżu,

92
00:10:45,807 --> 00:10:49,189
uniemożliwiającego jej dotarcie do
jedzenia i wody z przodu klatki...

93
00:10:56,768 --> 00:10:59,100
lub może nawet doprowadzić do śmierci w klatce.

94
00:11:03,944 --> 00:11:07,205
Będzie bezradnie patrzeć, jak
jej prosięta zapadać będą na choroby i umierać

95
00:11:12,254 --> 00:11:16,235
albo będą okaleczane i męczone przez
pracowników, dopóki nie zostaną od niej zabrane.

96
00:11:33,870 --> 00:11:36,795
Znosić będzie ten cykl cztery
razy w przeciągu dwóch lat

97
00:11:36,820 --> 00:11:39,221
zanim nie zostanie zastąpiona
i wysłana na rzeź,

98
00:11:39,246 --> 00:11:41,189
lub zabita i zakopana na terenie fermy.

99
00:12:15,009 --> 00:12:19,696
Termin „hodowla na wolnym wybiegu” oznacza po prostu,
że świnie rodzą się na zewnątrz w małych chatkach,

100
00:12:19,837 --> 00:12:22,259
ale potem spędzają
resztę życia w budynkach,

101
00:12:22,357 --> 00:12:27,412
doświadczając takiego samego zatłoczenia, problemów
zdrowotnych i behawioralnych, jak na każdej fermie świń,

102
00:12:27,429 --> 00:12:29,888
brodząc po kolana we własnych odchodach.

103
00:12:36,221 --> 00:12:41,130
Choć w naturze świnie żyją 10-12 lat, większość z nich
jest zabijanych w wieku 5-6 miesięcy,

104
00:12:41,156 --> 00:12:43,451
pakowane w chlewni na ciężarówki
do przewozu zwierząt

105
00:12:43,476 --> 00:12:46,022
i przewożone często na długich
trasach do rzeźni

106
00:12:46,047 --> 00:12:50,128
bez jedzenia, wody lub ochrony przed
skrajnym upałem lub zimnem.

107
00:12:54,682 --> 00:12:58,666
W rzeźni czekają w małych betonowych
lub metalowych poczekalniach przedubojowych,

108
00:12:58,691 --> 00:13:03,738
zazwyczaj przez noc, wciąż bez jedzenia i z
ograniczonym dostępem lub bez dostępu do wody.

109
00:13:07,518 --> 00:13:10,334
Rano są siłą przepędzane
do hali uboju,

110
00:13:11,120 --> 00:13:13,101
często przy użyciu elektrycznego poganiacza.

111
00:14:11,958 --> 00:14:14,892
Najczęstszą metodą ogłuszania
i zabijania świń w Australii,

112
00:14:14,917 --> 00:14:19,806
stosowaną we największych ubojniach trzody chlewnej i
zachwalaną jako najbardziej „humanitarna” i wydajna,

113
00:14:19,831 --> 00:14:21,888
jest komora gazowa z dwutlenkiem węgla.

114
00:14:24,520 --> 00:14:29,168
System obracających się klatek opuszcza w pełni
świadome świnie, po dwie lub trzy naraz,

115
00:14:29,193 --> 00:14:31,251
do silnie skoncentrowanego gazu,

116
00:14:31,767 --> 00:14:35,693
które zaczynają palić ich oczy,
nozdrza, zatoki, gardła i płuca

117
00:14:35,718 --> 00:14:37,384
równocześnie dusząc je.

118
00:15:29,702 --> 00:15:33,619
Niższe stężenia dwutlenku węgla
spowodowałyby mniejszy ból i stres,

119
00:15:33,719 --> 00:15:36,550
ale potrzeba by dużo więcej czasu,
żeby świnie straciły przytomność,

120
00:15:36,629 --> 00:15:38,849
czyniąc to ekonomicznie nieopłacalnym.

121
00:15:40,016 --> 00:15:43,219
Maciory są wysyłane
do gondoli pojedynczo.

122
00:15:49,816 --> 00:15:52,338
Z powodu ich wielkości
gaz jest mniej skuteczny,

123
00:15:52,676 --> 00:15:54,752
więc niektóre wyłaniają się częściowo świadome,

124
00:15:54,777 --> 00:15:57,674
w którym to przypadku mogą one być
później ogłuszane prądem.

125
00:15:58,655 --> 00:16:00,472
Po tym, jak świnie są wyrzucone
z drugiej strony komory,

126
00:16:00,497 --> 00:16:02,941
ich gardła są podrzynane
i są one wykrwawiane.

127
00:16:19,665 --> 00:16:22,734
Ogłuszanie elektryczne,
stosowane w mniejszych ubojniach,

128
00:16:22,789 --> 00:16:24,697
ma znacznie większe szanse na niepowodzenie.

129
00:16:55,281 --> 00:16:59,287
Nieprawidłowe natężenie prądu, położenie
kleszczy lub czas rażenia prądem,

130
00:16:59,520 --> 00:17:01,807
albo też nie dość szybkie
podcięcie gardła,

131
00:17:02,570 --> 00:17:05,781
może doprowadzić do tego, że świnia jest
tylko sparaliżowana i niezdolna do ruchu,

132
00:17:05,918 --> 00:17:08,038
wciąż będąc w stanie
odczuwać ból,

133
00:17:09,334 --> 00:17:11,755
lub odzyskując świadomość
podczas wykrwawiania.

134
00:17:29,021 --> 00:17:32,570
Mruganie oczami i rytmiczne oddychanie są
wyraźnymi wskaźnikami świadomości.

135
00:17:37,524 --> 00:17:40,372
Jedna po drugiej, świnie są
zabierane na oczach pozostałych.

136
00:17:56,176 --> 00:18:00,048
Pistolety bolcowe są inną
opcją stosowaną w mniejszych rzeźniach.

137
00:18:00,667 --> 00:18:04,033
Odmiana penetracyjna wstrzeliwuje
pręt w czaszkę zwierzęcia,

138
00:18:04,088 --> 00:18:05,645
żeby trwale uszkodzić mózg,

139
00:18:05,723 --> 00:18:07,888
uniemożliwiając mu
odzyskanie świadomości,

140
00:18:08,161 --> 00:18:12,664
natomiast niepenetracyjne pistolety ubojowe
wywołują tępy uraz, podobny do uderzenia młotkiem.

141
00:18:33,070 --> 00:18:36,128
Żeby ogłuszanie było skuteczne, pistolet
musi być odpowiednio pochylony i przyłożony

142
00:18:36,161 --> 00:18:37,444
do odpowiedniego punktu na głowie,

143
00:18:37,862 --> 00:18:40,418
co jest często trudne, jeśli
głowa nie jest unieruchomiona.

144
00:18:56,963 --> 00:18:59,709
Widziawszy, jak ich rówieśniczki
były zabijane przed nimi,

145
00:18:59,734 --> 00:19:01,990
lub czując zapach
krwi na podłodze,

146
00:19:02,015 --> 00:19:04,118
świnie niechętnie wchodzą do boksu głuszenia.

147
00:19:44,663 --> 00:19:48,341
Pistolet bolcowy jest jeszcze mniej skuteczny
przy większych świniach, takich jak lochy.

148
00:19:58,467 --> 00:20:01,152
W ich przypadku można
użyć także strzelby.

149
00:20:01,386 --> 00:20:03,864
W tym przypadku precyzja
jest jeszcze trudniejsza do osiągnięcia.

150
00:20:40,604 --> 00:20:44,191
Po wykrwawieniu się, świnie są opuszczane
do zbiorników z wrzątkiem

151
00:20:44,225 --> 00:20:47,439
w celu zmiękczenia ich skóry i
usunięcia szczeciny i włosów.

152
00:20:54,375 --> 00:20:58,058
Te, które nie zostały właściwie ogłuszone
i zabite, ostatecznie umierają przez utonięcie.

153
00:21:51,396 --> 00:21:55,563
Odpady – skóry, kości, kopyta,
wnętrzności i tłuszcz –

154
00:21:55,652 --> 00:21:59,056
są transportowane do zakładu
utylizacji, gdzie zamieniane są w smalec

155
00:21:59,111 --> 00:22:02,537
do zastosowania w żywności,
mydłach, smarach i biopaliwach,

156
00:22:02,571 --> 00:22:04,453
albo inne produkty, takie jak żelatyna.

157
00:22:06,405 --> 00:22:09,329
Dzikie świnie zostały sprowadzone
do Australii wraz z Pierwszą Flotą,

158
00:22:09,517 --> 00:22:12,150
a teraz występują na obszarze
około 40 procent kraju,

159
00:22:12,161 --> 00:22:14,527
głównie w stanach Queensland i Nowa Południowa Walia.

160
00:22:14,913 --> 00:22:19,064
Praktyka szczucia na dzika polega na tym, że
myśliwi wypuszczają psy wyszkolone do agresji,

161
00:22:19,098 --> 00:22:21,410
żeby śledziły, ścigały i atakowały żywe dziki,

162
00:22:21,772 --> 00:22:22,827
trzymając je przygwożdżonymi,

163
00:22:22,852 --> 00:22:25,967
aż myśliwi zdołają je dogonić
i dobić je nożem.

164
00:23:06,125 --> 00:23:08,651
Mimo, że dziki zostały
uznane za szkodniki,

165
00:23:08,687 --> 00:23:12,251
Nierzadko zdarza się, że myśliwi wypuszczają
młode prosięta do parków narodowych,

166
00:23:12,330 --> 00:23:14,271
aby mogli później wrócić i na nie zapolować.

167
00:23:39,888 --> 00:23:43,337
Życie kur niosek
zaczyna się w wylęgarni.

168
00:23:45,106 --> 00:23:50,706
Jaja zebrane od kwok są przechowywane,
inkubowane i wykluwane w ciągu 31 dni.

169
00:24:06,171 --> 00:24:10,054
Kurczęta płci męskiej i żeńskiej są rozdzielane
na oddzielne taśmociągi.

170
00:24:10,148 --> 00:24:13,650
Tutaj, w największej australijskiej
wylęgarni, zostały zmodyfikowane genetycznie

171
00:24:13,675 --> 00:24:18,160
aby samce miały inny kolor niż
samice, pozwalając na szybkie sortowanie.

172
00:24:18,372 --> 00:24:20,972
Niezdolne do składania jajek

173
00:24:21,000 --> 00:24:24,018
i będąc zupełnie inną odmianą niż
kurczaki hodowane na mięso,

174
00:24:24,043 --> 00:24:26,473
pisklęta płci męskiej
są uważane za odpad,

175
00:24:26,498 --> 00:24:29,578
podobnie jak wszystkie samiczki
postrzegane jako zdeformowane lub słabe.

176
00:24:29,968 --> 00:24:33,113
Są one oddzielane od zdrowych samic
i trafiają na odrębny pas transmisyjny

177
00:24:33,138 --> 00:24:38,160
w pierwszym dniu ich życia i wysłane są do
przemysłowego rozdrabniarki zwanej maceratorem.

178
00:24:46,271 --> 00:24:51,070
Ta praktyka jest legalna i określana
jako humanitarna przez RSPCA.

179
00:24:52,227 --> 00:24:55,227
Mniejsze wylęgarnie mogą
wykorzystywać dwutlenek węgla

180
00:24:55,247 --> 00:24:58,014
lub po prostu dusić kurczęta
w plastikowych workach.

181
00:24:59,647 --> 00:25:01,030
Wszystkie komercyjne fermy produkcji jaj –

182
00:25:01,055 --> 00:25:05,678
chowu klatkowego, ściółkowego, z wolnego wybiegu,
ekologiczna, zatwierdzona przez RSPCA –

183
00:25:05,812 --> 00:25:07,832
wiąże się z zabijaniem piskląt płci męskiej,

184
00:25:07,899 --> 00:25:11,632
w sumie około 12 milionów
rocznie w Australii.

185
00:25:25,507 --> 00:25:30,441
Tymczasem zdrowe samice przesuwają się
w kierunku bolesnych maszyn do przycinania dziobów.

186
00:25:30,668 --> 00:25:34,061
Dzioby są przycinane, aby zminimalizować
szkody, które kury mogą sobie nawzajem wyrządzić

187
00:25:34,073 --> 00:25:35,802
w zamknięciu na fermie produkującej jaja.

188
00:25:41,707 --> 00:25:45,858
Pisklęta układa się następnie na tacach
i przewozi do odchowalni,

189
00:25:45,883 --> 00:25:49,024
gdzie pozostaną przez 4 miesiące,
aż zaczną składać jaja.

190
00:25:50,669 --> 00:25:53,727
Niewielka liczba samców uniknie
śmierci w maceratorze

191
00:25:53,851 --> 00:25:57,143
aby służyć z wybranymi kurami
jako rodzice,

192
00:25:57,168 --> 00:25:59,646
znoszący  i zapładniający
jaja w wylęgarni.

193
00:26:00,470 --> 00:26:03,553
Pozostałe kury są wysyłane do
ferm jajczarskich w całym kraju.

194
00:26:23,178 --> 00:26:28,769
Około dwóch trzecich z 18 milionów kur niosek
w Australii, w jakimkolwiek momencie,

195
00:26:29,028 --> 00:26:30,894
znajdują się w klatkach w systemie bateryjnym.

196
00:26:31,460 --> 00:26:37,171
Każdy kurnik może pomieścić do 100 tys. kur,
między 4 a 20 na klatkę,

197
00:26:37,914 --> 00:26:41,786
na każdą kurę przypada miejsce
mniejsze niż kartka A4.

198
00:26:41,811 --> 00:26:46,051
Nie są w stanie rozprostować skrzydeł
ani wyrazić żadnych naturalnych zachowań

199
00:26:46,132 --> 00:26:49,068
takich jak kąpiele w kurzu,
grzędowanie czy poszukiwanie pożywienia.

200
00:26:55,091 --> 00:26:58,852
Dzięki dziesięcioleciom genetycznej
manipulacji i selektywnej hodowli

201
00:26:58,929 --> 00:27:03,562
składają jajka prawie codziennie,
w sumie do 330 rocznie,

202
00:27:03,642 --> 00:27:06,733
w porównaniu do 10-15 jaj,
które składałaby dzika kura.

203
00:27:07,267 --> 00:27:11,606
Wraz z upływem czasu, złe środowisko i wysiłek
fizyczny związany z częstym składaniem jaj

204
00:27:11,629 --> 00:27:16,040
odbijają się na ich zdrowiu, czego dowodem
jest stopniowa utrata wszystkich piór

205
00:27:16,253 --> 00:27:19,586
i coraz bledszy grzebień
sugerujący anemię.

206
00:27:20,476 --> 00:27:22,518
Zgony w klatkach są powszechne,

207
00:27:22,574 --> 00:27:27,016
a ze względu na wielkość obiektów można
łatwo przeoczyć je przez długi czas,

208
00:27:27,268 --> 00:27:30,828
zmuszając pozostające przy życiu kury
do życia na gnijących zwłokach.

209
00:27:31,617 --> 00:27:36,460
Nowsze systemy klatek zbierają odchody
na przenośnikach taśmowych umieszczonych pod klatkami,

210
00:27:36,525 --> 00:27:39,431
podczas gdy starsze systemy pozwalają
na ich gromadzenie się na dole.

211
00:27:44,877 --> 00:27:49,877
Ptaki, które zdołają uciec z klatek, pozostawiane
są na śmierć w tych kanałach do pomiotu.

212
00:27:53,525 --> 00:27:58,042
W wieku 18 miesięcy, po ponad rocznym
życiu w klatce, ich produkcja jaj

213
00:27:58,067 --> 00:28:01,267
spowolni się na tyle znacząco, że
można będzie uznać je za „poprodukcyjne”.

214
00:28:01,549 --> 00:28:05,790
Są usuwane – wyrywane z
klatek i pakowane w skrzynie,

215
00:28:05,835 --> 00:28:08,964
co często powoduje złamania kości z
powodu nieostrożnego przekładania.

216
00:28:08,995 --> 00:28:11,062
Jak często łamią się im kości?

217
00:28:11,413 --> 00:28:13,259
Za każdym razem, gdy trzymam kurę, są połamane.

218
00:28:13,644 --> 00:28:14,844
Za każdym razem.

219
00:28:16,477 --> 00:28:18,634
Przestańże jęczeć, bo inaczej
złamię ci drugą nogę.

220
00:28:18,712 --> 00:28:22,272
Są albo zagazowywane na śmierć, a
potem zagrzebywane albo utylizowane,

221
00:28:22,461 --> 00:28:26,824
albo wysłane do rzeźni i zastępowane
nowymi, czteromiesięcznymi kurami.

222
00:28:29,492 --> 00:28:31,571
Do 2016 roku

223
00:28:31,583 --> 00:28:35,500
nie istniały krajowe normy dotyczące tego, co
można uznać za jaja z chowu wolnowybiegowego.

224
00:28:35,567 --> 00:28:39,453
Obecnie ustalona jest maksymalna liczba kur
dla gospodarstwa z wolnym wybiegiem

225
00:28:39,465 --> 00:28:43,069
na hektar w liczbie 10 tys. –
jedna na metr kwadratowy –

226
00:28:43,094 --> 00:28:46,487
chociaż nadal spędzają większość
czasu stłoczone w dużych kurnikach.

227
00:28:52,250 --> 00:28:56,703
Kury w naturalny sposób tworzą i żyją w
hierarchii społecznej zwanej porządkiem dziobania,

228
00:28:56,748 --> 00:29:00,140
ale są w stanie rozpoznać tylko
około 100 innych kur.

229
00:29:00,218 --> 00:29:03,168
W kurnikach lub na wybiegach z
tysiącami innych ptaków,

230
00:29:03,202 --> 00:29:06,838
ich niezdolność do utrzymania tego
porządku dziobania powoduje chaos.

231
00:29:06,861 --> 00:29:09,584
Słabe ptaki są atakowane
bez możliwości ucieczki.

232
00:29:09,911 --> 00:29:11,629
Choroby rozprzestrzeniają się szybko.

233
00:29:12,872 --> 00:29:18,925
Wybuch ptasiej grypy na fermie produkcji jaj w
stanie Nowa Południowa Walia w 2013 r.,

234
00:29:18,981 --> 00:29:21,328
gdzie najpewniej źródłem
zakażenia były dzikie kaczki,

235
00:29:21,348 --> 00:29:24,568
doprowadził do uboju ponad
400 tys. kur trzymanych na fermie.

236
00:29:26,037 --> 00:29:30,847
Wiele większych gospodarstw z wolnym wybiegiem
również ma fermy klatkowe na tym samym terenie,

237
00:29:30,986 --> 00:29:34,144
zaś jaja z obu trafiają do
tej samej pakowni.

238
00:29:34,508 --> 00:29:39,189
Analiza danych z Egg Corporation z 2009 r.
wykazała, że aż jedno jajo na sześć

239
00:29:39,214 --> 00:29:44,327
jaj sprzedawanych jako jaja z wolnego wybiegu
zostało złożone przez kwokę w klatce lub kurniku.

240
00:29:46,008 --> 00:29:47,703
Podobnie jak w przypadku gospodarstw z klatkami,

241
00:29:47,760 --> 00:29:51,766
kury z wolnego wybiegu są wysyłane
na rzeź już w wieku zaledwie 18 miesięcy,

242
00:29:51,933 --> 00:29:54,725
daleko od ich naturalnej długości
życia wynoszącej 10 lat.

243
00:29:57,095 --> 00:30:01,580
W rzeźni kury są wieszane za nogi
w strzemionach przenośnika.

244
00:30:09,925 --> 00:30:13,675
Potem są opuszczane do wody
pod napięciem, co ma je ogłuszyć

245
00:30:13,700 --> 00:30:16,814
przed podcięciem gardła
przez automatyczny nóż ubojowy,

246
00:30:17,203 --> 00:30:20,595
ale jeśli podniosą głowę, mogą
nie trafić do kąpieli ogłuszającej,

247
00:30:20,966 --> 00:30:22,996
w pełni świadomie idąc pod nóż

248
00:30:27,223 --> 00:30:30,917
i ostatecznie utopić się we wrzącej
wodzie w dalszej części procesu.

249
00:30:35,519 --> 00:30:39,638
Uśmiercone kury w większości trafiają do
niskiej jakości produktów z kurczaka,

250
00:30:39,663 --> 00:30:44,375
takich jak mielone, lub przetwarzane są na mączkę
drobiową przeznaczoną na karmę dla zwierząt domowych,

251
00:30:44,409 --> 00:30:46,716
albo też wracają jako pasza dla zwierząt na fermie.

252
00:31:10,527 --> 00:31:13,011
Kurczaki hodowane na mięso, znane jako brojlery,

253
00:31:13,034 --> 00:31:14,596
są większą rasą niż kury nioski,

254
00:31:14,621 --> 00:31:18,412
zaprojektowane zostały przez interwencje ludzi tak,
aby szybko rosły do ogromnych rozmiarów.

255
00:31:20,838 --> 00:31:23,360
Ich krótkie życie zaczyna
się w wylęgarni brojlerów.

256
00:31:26,478 --> 00:31:28,974
Choć zarówno samce, jak i
samice są wykorzystywani przez tę branżę,

257
00:31:28,990 --> 00:31:31,457
te wylęgarnie również używają maceratorów...

258
00:31:36,134 --> 00:31:37,499
lub komór gazowych,

259
00:31:37,524 --> 00:31:40,950
dla słabych lub zdeformowanych ptaków,
które zapewne nie osiągną wagi ubojowej.

260
00:32:54,098 --> 00:32:58,159
Ocalałe jednodniowe pisklęta przewożone
są ciężarówkami do hodowli brojlerów.

261
00:33:43,985 --> 00:33:48,032
Na rok 2016, roku w Australii było
530 gospodarstw hodujących brojlery,

262
00:33:48,057 --> 00:33:52,965
w jednym momencie mieściło się w nich
łącznie około 90 milionów ptaków.

263
00:33:53,667 --> 00:33:56,238
Każdy kurnik mieści od czterdziestu do sześćdziesięciu tysięcy.

264
00:33:59,004 --> 00:34:03,266
W ciągu pierwszego tygodnia życia normalny
jest wskaźnik śmiertelności wynoszący 4-6% jest,

265
00:34:03,370 --> 00:34:08,987
co daje w przybliżeniu od 1600 do 3600 martwych
kurcząt na kurnik, około 200-500 dziennie.

266
00:34:12,052 --> 00:34:14,974
Większość z nich znajdywana jest
martwa przez robotników,

267
00:34:14,998 --> 00:34:18,418
inne, które wydają się być słabe lub ranne,
zostaną zabite lub wyrzucone żywcem.

268
00:34:25,621 --> 00:34:27,676
„Zabiłem tam 465.”

269
00:34:27,702 --> 00:34:30,203
„W trzech kurnikach zabiłem
prawie 1000 ptaków.”

270
00:34:30,223 --> 00:34:32,140
„Zabijam nie tylko chore,”

271
00:34:32,165 --> 00:34:34,546
„zabijam takie, które wciąż biegają”

272
00:34:34,571 --> 00:34:36,131
„ale wiem, że się nie nadają.”

273
00:34:36,226 --> 00:34:38,334
„Czy to ma znaczenie,
czy nadal tu są?”

274
00:34:38,554 --> 00:34:40,356
„Czasami nie zabijają ich poprawnie”

275
00:34:40,474 --> 00:34:43,661
„Ja po prostu chwytam je za kark...”

276
00:34:45,743 --> 00:34:47,914
„Wiesz, że zrobiłeś to
dobrze, jak nie ma popiskiwania”

277
00:34:48,278 --> 00:34:49,278
„Kark jest złamany.”

278
00:34:49,289 --> 00:34:50,289
„Nie może kwilić.”

279
00:34:53,089 --> 00:34:55,462
"Wiesz, że zrobiłeś to dobrze,
kiedy nie może kwilić."

280
00:35:47,843 --> 00:35:51,156
W miarę wzrostu, szybko wypełniają
dostępną przestrzeń w kurniku,

281
00:35:51,181 --> 00:35:53,777
żyjąc wśród nagromadzenia
własnych odchodów.

282
00:36:00,754 --> 00:36:04,224
Śmiertelność spada, ale zgony
nadal występują regularnie.

283
00:36:16,964 --> 00:36:20,481
Niedaleko kurników, ciała są
układane w stos i kompostowane.

284
00:36:54,951 --> 00:36:58,179
Selektywna hodowla, brak ruchu
z powodu zatłoczenia,

285
00:36:58,219 --> 00:37:02,475
sztuczne oświetlenie i intensywne stosowanie
antybiotyków, które zwiększają pobór paszy,

286
00:37:02,547 --> 00:37:04,531
doprowadziły do współczesnych brojlerów,

287
00:37:04,551 --> 00:37:08,418
które osiągają masę ubojową
wynoszącą 3 kg w zaledwie 35 dni,

288
00:37:09,157 --> 00:37:13,747
co stanowi dramatyczny wzrost w porównaniu
do naturalnej najwyższej wagi 2 kg po 96 dniach.

289
00:37:15,182 --> 00:37:18,951
Ich ciała mają ogromne trudności z radzeniem
sobie z ekstremalnym wysiłkiem fizycznym,

290
00:37:18,976 --> 00:37:22,237
dzięki czemu częste są problemy z układem
kostnym, sercem i metabolizmem.

291
00:37:24,312 --> 00:37:29,203
Spośród tych, które trafiają do rzeźni,
u 90% dostrzec można nienormalny chód.

292
00:37:32,605 --> 00:37:35,987
Kurniki nie są czyszczone przez
cały cykl 5 do 7 tygodni,

293
00:37:36,066 --> 00:37:40,213
dzięki czemu stężenie amoniaku jest wysokie
i może on podrażniać i palić ich skórę,

294
00:37:41,404 --> 00:37:43,665
a także utrudniać im oddychanie.

295
00:37:59,718 --> 00:38:02,467
Kurczaki sprzedawane pod etykietą
„zatwierdzone przez RSPCA”

296
00:38:02,492 --> 00:38:05,127
otrzymują pojedynczą żerdź
biegnącą przez środek kurnika,

297
00:38:05,152 --> 00:38:08,073
ale poza tym warunki i
proces są identyczne.

298
00:39:01,780 --> 00:39:05,521
Opróżnianie kurnika miejsce ma przy
słabym oświetleniu w środku nocy,

299
00:39:05,546 --> 00:39:08,731
kiedy ptaki są najspokojniejsze
i nie widzą, co się dzieje.

300
00:39:09,077 --> 00:39:11,749
Zazwyczaj są łapane ręcznie
przez zespoły podwykonawców

301
00:39:11,774 --> 00:39:13,543
i wpychane do plastikowych skrzyń,

302
00:39:13,568 --> 00:39:17,339
które są następnie ładowane wózkiem widłowym
na ciężarówki i transportowane do rzeźni.

303
00:39:58,009 --> 00:40:02,208
Podobnie jak kury nioski, są zawieszane
bezceremonialnie za nogi na przenośniku łańcuchowym...

304
00:40:06,908 --> 00:40:09,060
następnie zanurzane w elektrycznej kąpieli ogłuszającej,

305
00:40:10,791 --> 00:40:14,311
przy czym  ptaki, które podniosą głowę,
zachowując pełną świadomość…

306
00:40:15,996 --> 00:40:19,234
zanim ich gardła zostaną przecięte
przez obrotowe ostrze.

307
00:40:30,275 --> 00:40:34,038
Robotnik stoi z nożem, żeby zabić ptaki,
które nie zostały zabite przez pierwsze ostrze.

308
00:41:31,666 --> 00:41:33,704
Indyki hodowlane dzięki
sztucznej selekcji

309
00:41:33,744 --> 00:41:36,935
rosną tak duże, że nie mogą w
naturalny sposób się rozmnażać,

310
00:41:37,070 --> 00:41:40,138
więc branża indycza polega
na sztucznym unasiennianiu,

311
00:41:40,163 --> 00:41:42,490
które pokazane jest tutaj w gospodarstwie
wolnowybiegowym w stanie Wiktoria,

312
00:41:42,490 --> 00:41:44,199
jest jednak uważane za standardową praktykę

313
00:41:44,217 --> 00:41:47,239
w niewielkiej liczbie istniejących
wylęgarni indyków z Australii.

314
00:41:52,441 --> 00:41:56,508
Te bardzo ciekawskie ptaki są chowane
w podobny sposób jak brojlery,

315
00:41:56,533 --> 00:42:01,818
10-14 tys. ptaków na kurnik,
co daje sześć indyków na metr kwadratowy.

316
00:42:09,411 --> 00:42:12,961
Zmiany genetyczne i sztuczne oświetlenie
w celu maksymalizacji pobierania pokarmu,

317
00:42:13,038 --> 00:42:16,498
przyczyniają się do wzrostu dwukrotnie szybszego
niż w przypadku ich dzikich odpowiedników.

318
00:42:16,569 --> 00:42:20,169
Szybko osiągają ciężar, którego
nogi nie potrafią utrzymać.

319
00:43:11,594 --> 00:43:15,692
Ponieważ indyki stoją we własnych odchodach,
rany szybko mogą ulec zakażeniu.

320
00:43:38,761 --> 00:43:41,245
Częstotliwość zgonów
wzrasta wraz z wiekiem

321
00:43:41,270 --> 00:43:44,050
do średniego wskaźnika 3-5% dla samic

322
00:43:44,075 --> 00:43:47,107
pod koniec ich 12-tygodniowego
życia w kurnikach,

323
00:43:47,416 --> 00:43:51,741
i 10-12% dla samców pod koniec
ich 16-tygodniowego życia.

324
00:43:59,295 --> 00:44:02,272
Martwe ptaki są zbierane
i wyrzucane jak śmieci.

325
00:44:18,321 --> 00:44:20,359
Reszta jest transportowana do rzeźni,

326
00:44:24,676 --> 00:44:26,619
gdzie są uderzane, kopane i bite,

327
00:44:26,644 --> 00:44:29,993
będąc zawieszanymi do góry
nogami na linii uboju.

328
00:44:46,302 --> 00:44:49,918
Mniejsze rzeźnie mogą korzystać z
indywidualnych lejków ubojowych.

329
00:45:15,153 --> 00:45:18,203
Każdego roku w Australii
zabija się 4 do 5 milionów indyków,

330
00:45:18,267 --> 00:45:21,515
z których większość jest kupowana i konsumowana
w okresie świąt Bożego Narodzenia.

331
00:45:21,590 --> 00:45:25,847
Przez resztę roku, a nawet
na lata, pozostają zamrożone.

332
00:46:14,553 --> 00:46:18,015
Podobnie jak w przypadku kurcząt brojlerów,
maceratory nadal są stosowane w wylęgarniach kaczek

333
00:46:18,040 --> 00:46:22,086
do zabijania słabych lub zdeformowanych kacząt,
które prawdopodobnie nie przetrwają odchowu.

334
00:46:30,047 --> 00:46:33,675
Hodowla kaczek jest bardzo podobna
do hodowli brojlerów i indyków.

335
00:46:37,259 --> 00:46:39,358
Przywiezione ciężarówkami z wylęgarni
w pierwszym dniu życia

336
00:46:39,383 --> 00:46:43,279
kaczęta rosną w przyspieszonym
tempie w ciągu zaledwie 7 tygodni,

337
00:46:43,362 --> 00:46:45,121
umieszczone wraz  z tysiącami innych

338
00:46:45,146 --> 00:46:48,572
w rzadko sprzątanych kurnikach, w których
powszechne są choroby i zgony.

339
00:46:59,728 --> 00:47:03,191
Kaczki są zwierzętami wodnymi, więc
naturalnie mają słabe stawy nóg i uda,

340
00:47:03,216 --> 00:47:07,022
ponieważ zwykle nie muszą utrzymywać
swojej masy ciała przez dłuższy czas.

341
00:47:09,580 --> 00:47:12,973
Tam, gdzie dostępna jest powierzchnia wody,
kaczki będą pływać przez długi czas,

342
00:47:12,998 --> 00:47:16,265
zmniejszając nacisk na ich
układ mięśniowo-szkieletowy.

343
00:47:17,163 --> 00:47:19,281
Jednak gdy nie da im się dostępu
do wody do pływania,

344
00:47:19,306 --> 00:47:23,300
jak ma to miejsce w większości australijskich farm,
w tym tych oznaczonych jako wolnowybiegowe,

345
00:47:23,456 --> 00:47:27,355
kaczki muszą trzymać całą swoją masę
ciała na nogach przez okres do 7 tygodni –

346
00:47:27,535 --> 00:47:30,262
często znacznie dłużej w przypadku
kaczek przeznaczonych do rozrodu –

347
00:47:30,494 --> 00:47:34,102
co powoduje kulenie, zwichnięte
stawy i złamane kości.

348
00:47:36,555 --> 00:47:39,414
Selektywna hodowla ukierunkowana na uzyskanie
kaczek rosnących szybciej i do większych rozmiarów,

349
00:47:39,532 --> 00:47:41,900
w połączeniu z niewystarczającym
rozwojem kości

350
00:47:41,925 --> 00:47:43,936
ich młodzieńczego układu kostnego,

351
00:47:43,961 --> 00:47:47,781
stwarza jeszcze większy nacisk na
ich słabe już stawy nóg i ud.

352
00:47:58,563 --> 00:48:00,772
Bez wody do zanurzenia głów,

353
00:48:00,837 --> 00:48:04,040
kaczki nie są nawet w stanie utrzymać
oczu, nozdrzy i piór w czystości,

354
00:48:04,065 --> 00:48:06,682
co pogarsza ryzyko zachorowania lub ślepoty.

355
00:48:13,674 --> 00:48:17,021
Życie we własnych odchodach i wynikające
z nich wysokie stężenie amoniaku

356
00:48:17,045 --> 00:48:21,426
mogą spowodować bolesne poparzenia
na stopach i zaognić rany i urazy.

357
00:48:32,145 --> 00:48:34,791
Te złe warunki środowiskowe
i zatłoczenie

358
00:48:34,816 --> 00:48:39,565
często prowadzą do choroby neurologicznej, w której
dochodzi do utraty koordynacji oraz drgawek na głowie i szyi,

359
00:48:39,590 --> 00:48:43,550
po których następują paraliż, konwulsje,
śpiączka i śmierć.

360
00:48:59,355 --> 00:49:02,049
Gdy chore lub ranne kaczki
są znajdywane przez pracowników,

361
00:49:02,074 --> 00:49:04,064
są zabijane poprzez
złamanie karku.

362
00:49:18,429 --> 00:49:21,021
Po 49 dniach są zbierane
i ładowane do skrzyń,

363
00:49:21,046 --> 00:49:24,093
a potem wózkami widłowymi na ciężarówki,
którymi pojadą do rzeźni.

364
00:49:58,169 --> 00:50:00,035
Wiele z nich nie przeżyje podróży.

365
00:50:02,628 --> 00:50:04,363
Podobnie jak kurczaki i indyki,

366
00:50:04,383 --> 00:50:06,870
kaczki są zawieszone do góry
nogami na linii ubojowej.

367
00:50:10,699 --> 00:50:14,409
Typowa elektryczna kąpiel ogłuszająca, po
raz kolejny, nie zawsze jest skuteczna,

368
00:50:14,527 --> 00:50:17,418
wiele ptaków ma podcinane
gardła, kiedy są wciąż przytomne

369
00:50:17,438 --> 00:50:22,054
i ostatecznie umiera z powodu utraty krwi
lub utonięcia w oparzelniku.

370
00:50:37,464 --> 00:50:40,564
Na rok 2018, trzy
stany w Australii

371
00:50:40,589 --> 00:50:43,918
zakazały strzelania do dzikich kaczek
dla sportu z powodu okrucieństwa,

372
00:50:43,942 --> 00:50:46,991
ale w stanach Wiktoria, Australia
Południowa i Tasmania

373
00:50:47,563 --> 00:50:50,688
praktyka ta jest zgodna z prawem w
corocznym okresie polowań.

374
00:51:01,571 --> 00:51:05,173
Populacja ptaków wodnych
w stanie Wiktoria stale spada,

375
00:51:05,198 --> 00:51:09,223
osiągając w 2017 r.
najniższy poziom od 34 lat,

376
00:51:09,232 --> 00:51:12,753
jednak polowania trwają nadal,
uzasadniane korzyściami biznesowymi

377
00:51:12,778 --> 00:51:15,290
dla społeczności wiejskich mieszkających
na terenach otaczających mokradła,

378
00:51:15,349 --> 00:51:18,766
oraz ogólnym zadowoleniem i satysfakcją
odczuwanymi przez myśliwych.

379
00:51:35,620 --> 00:51:39,913
Szacunki otrzymane przy pomocy symulacji
komputerowych i obserwacji ratowników na mokradłach

380
00:51:39,938 --> 00:51:44,042
wskazują, że strzelający do kaczek pozostawiają co
najmniej tyle samo ptaków rannych i nieodnalezionych,

381
00:51:44,062 --> 00:51:47,522
ile zabijają i chwytają,
co oznacza wiele tysięcy kaczek

382
00:51:47,547 --> 00:51:50,262
pozostawionych na cierpienie lub śmierć
z powodu nieleczonych obrażeń.

383
00:51:58,022 --> 00:52:01,091
Dodatkowo ciała wielu prawnie
chronionych gatunków,

384
00:52:01,116 --> 00:52:03,609
takich jak rzadka i
zagrożona pstrokaczka,

385
00:52:03,634 --> 00:52:06,754
są wynoszone z mokradeł
w okresie polowań dzięki temu,

386
00:52:06,779 --> 00:52:10,139
że myśliwym albo nie udaje się
zidentyfikować gatunku przed strzałem,

387
00:52:10,164 --> 00:52:11,697
albo po prostu strzelają mimo wszystko.

388
00:52:19,823 --> 00:52:22,299
Około 80% puchu i piór na świecie,

389
00:52:22,324 --> 00:52:26,252
używanych do wyrobu przedmiotów takich jak
kurtki, śpiwory czy pościel, pochodzi z Chin,

390
00:52:26,448 --> 00:52:30,117
gdzie powszechnym zwyczajem pozostaje
skubanie żywych kaczek i gęsi.

391
00:52:31,272 --> 00:52:34,136
Wiąże się to z bolesnym wyrywaniem
piór ze skóry ptaków,

392
00:52:34,200 --> 00:52:36,285
pozostawiającym otwarte i krwawiące rany,

393
00:52:36,418 --> 00:52:40,002
zaś proces powtarzany jest wiele razy, zanim
zostaną one ostatecznie poddane ubojowi.

394
00:52:42,584 --> 00:52:46,762
Wykryto, że nawet dostawcy ubiegający się o certyfikację
zgodnie z normą odpowiedzialnego pozyskiwania puchu

395
00:52:46,845 --> 00:52:49,229
wyrywali  pióra i puch żywym ptakom.

396
00:52:49,438 --> 00:52:52,456
Ostatecznie nie jest możliwe ustalenie,
czy poszczególne produkty puchowe

397
00:52:52,535 --> 00:52:55,495
w Australii lub w innych krajach
pochodzą z tych gospodarstw.

398
00:53:23,812 --> 00:53:26,578
Podobnie jak ludzie, krowy są
istotami o silnym instynkcie macierzyńskim,

399
00:53:26,598 --> 00:53:28,907
które tworzą bliskie więzi z młodymi,

400
00:53:28,932 --> 00:53:31,769
i muszą urodzić, żeby
produkować mleko.

401
00:53:32,755 --> 00:53:35,127
W gospodarstwach mleczarskich
są one zapładniane na siłę

402
00:53:35,152 --> 00:53:37,163
co roku, aby mleko wciąż płynęło,

403
00:53:37,188 --> 00:53:40,795
zwykle poprzez sztuczną inseminację
zamiast naturalnego krycia.

404
00:53:40,815 --> 00:53:44,560
Wymaga to włożenia przez
pracowników ręki do odbytu krowy,

405
00:53:44,591 --> 00:53:48,908
złapania szyjki macicy podczas
wstrzykiwania nasienia pobranego od byka.

406
00:53:53,664 --> 00:53:57,141
Cielęta zabiera się zaledwie
kilka godzin po narodzinach,

407
00:53:57,166 --> 00:54:01,896
tak aby przeznaczone dla nich mleko mogło być
zebrane i sprzedane w celu spożycia przez ludzi.

408
00:54:12,232 --> 00:54:14,632
W ciągu dni następujących po rozdzieleniu,

409
00:54:14,657 --> 00:54:16,456
matki zawodzą dzień i noc,

410
00:54:16,532 --> 00:54:18,113
poszukując cieląt.

411
00:54:18,705 --> 00:54:21,471
Wiadomo, że rozpaczają przez
wiele dni, a nawet tygodni.

412
00:54:23,420 --> 00:54:25,904
Cielaki płci męskiej, zwane w Australii „bobby cows”,

413
00:54:25,929 --> 00:54:28,300
są uważane za bezużyteczne
dla branży mleczarskiej,

414
00:54:28,325 --> 00:54:30,468
ponieważ nigdy nie będą w
stanie wyprodukować mleka.

415
00:54:30,498 --> 00:54:34,755
Są trzymane w izolacji przez pięć dni,
zanim zostaną zagonione na ciężarówkę,

416
00:54:35,944 --> 00:54:37,652
i wysłany do rzeźni.

417
00:54:39,869 --> 00:54:43,443
Można nie dawać im jedzenia przez
ostatnie 30 godzin ich życia.

418
00:54:45,197 --> 00:54:48,922
Zagłodzone, zdezorientowane i
desperacko szukające bliskości,

419
00:54:49,349 --> 00:54:52,736
płaczą za matkami z
kojców przedubojowych w rzeźni,

420
00:54:52,761 --> 00:54:55,007
gdzie zostaną zabite
następnego ranka.

421
00:55:57,539 --> 00:56:01,100
Te, które unikną ogłuszacza lub
które nie zostaną właściwie ogłuszone,

422
00:56:01,125 --> 00:56:02,925
zostaną zabite zachowując świadomość.

423
00:56:18,995 --> 00:56:24,347
Około 700 tys. cielaków płci męskiej jest
uśmiercanych jako odpady przemysłu mleczarskiego

424
00:56:24,372 --> 00:56:26,537
każdego roku w samej Australii.

425
00:56:28,653 --> 00:56:32,983
Niewielka liczba cieląt płci męskiej
odchowywana jest dłużej, do 20 tygodni,

426
00:56:33,081 --> 00:56:34,948
do uboju na cielęcinę.

427
00:56:41,698 --> 00:56:44,363
Cielęta płci żeńskiej są
również izolowane,

428
00:56:44,388 --> 00:56:46,464
karmione preparatem mlekozastępczym w proszku,

429
00:56:46,489 --> 00:56:50,666
żeby ostatecznie dołączyć do cyklu po tym,
jak same zostaną zapłodnione.

430
00:57:26,270 --> 00:57:31,003
2-3 razy dziennie krowy będące w okresie
laktacji są wpuszczane do hali udojowej,

431
00:57:31,028 --> 00:57:34,095
i podłączane do
dojarek przemysłowych.

432
00:57:45,878 --> 00:57:48,938
W warunkach naturalnych
mogą żyć do 20 lat.

433
00:57:48,963 --> 00:57:51,728
W gospodarstwach mlecznych
przeżywają tylko 4 do 8 lat,

434
00:57:53,945 --> 00:57:56,828
a niektóre – określane jako
zalegające – nie wytrzymały wysiłku

435
00:57:56,750 --> 00:58:00,074
związanego z ciągłym zapładnianiem
i produkcją do 10 razy więcej mleka

436
00:58:00,133 --> 00:58:02,000
niż wytwarzałyby w naturze.

437
00:58:02,335 --> 00:58:05,980
Reszta wysyłana jest na rzeź, gdy ich
wydajność mleczność zacznie spadać

438
00:58:06,005 --> 00:58:08,440
albo stają się zbyt chore,
aby nadal to robić.

439
00:59:07,412 --> 00:59:12,432
W branży mięsnej również preferowane jest
sztuczne zapłodnienie zamiast naturalnego krycia.

440
00:59:13,136 --> 00:59:18,163
Cielęta hodowane na wołowinę są poddawane
różnym bolesnym zabiegom chirurgicznym

441
00:59:18,255 --> 00:59:22,193
bez znieczulenia, w tym usuwaniu
zawiązków lub obcinaniu rogów...

442
00:59:29,012 --> 00:59:30,012
kolczykowaniu uszu...

443
00:59:33,151 --> 00:59:35,351
kastracji, przy pomocy ostrza,

444
00:59:35,373 --> 00:59:37,088
lub poprzez metodę polegającą
na założeniu pierścieni zaciskowych,

445
00:59:37,113 --> 00:59:41,275
w której opaska elastyczna jest ściśle
zaciśnięta wokół podstawy jąder,

446
00:59:41,300 --> 00:59:45,240
ograniczając dopływ krwi, aż
w końcu gniją one i odpadają,

447
00:59:47,744 --> 00:59:50,299
i znakowaniu poprzez wypalanie.

448
00:59:55,040 --> 00:59:59,974
Te, które zachorują, zazwyczaj nie mają
opieki weterynaryjnej i ich stan szybko się pogarsza.

449
01:00:24,100 --> 01:00:28,785
Leki, włączając antybiotyki, hormony
wzrostu, witaminy i suplementy

450
01:00:28,810 --> 01:00:32,150
oraz progesteron do podtrzymania
ciąży są wstrzykiwane...

451
01:00:34,786 --> 01:00:36,319
aplikowane dopochwowo...

452
01:00:39,327 --> 01:00:40,327
lub doustnie.

453
01:00:42,031 --> 01:00:45,991
Przy tych i innych rutynowych czynnościach, takich
jak sortowanie lub sprawdzanie obecności ciąży

454
01:00:46,058 --> 01:00:48,896
bydło jest siłą przeganiane
poprzez układ przepędów

455
01:00:48,921 --> 01:00:52,854
do boksu ograniczającego ruch zwanego „zgniataczem”,
gdzie można prowadzić zabiegi indywidualne.

456
01:00:53,064 --> 01:00:55,435
„Kurwa odwróć się głupia suko”

457
01:01:07,505 --> 01:01:09,262
„No dalej gruba kupo gówna”

458
01:01:37,429 --> 01:01:40,889
Około 40% całkowitej podaży wołowiny w Australii

459
01:01:41,021 --> 01:01:44,701
oraz 80% wołowiny sprzedawanej w
dużych supermarketach krajowych

460
01:01:44,910 --> 01:01:49,176
pochodzi od bydła, które spędziło
ostatnie 10-15% swojego życia

461
01:01:49,208 --> 01:01:51,142
zapakowane w jałowe zagrody,

462
01:01:51,264 --> 01:01:55,735
gdzie są tuczone zbożem przed
ubojem w wieku 18 miesięcy.

463
01:02:47,567 --> 01:02:52,002
Są zapędzane do boksów ogłuszania,
z którego desperacko próbują uciec.

464
01:02:59,633 --> 01:03:00,633
„O tak!”

465
01:03:27,744 --> 01:03:29,141
„Uspokój się do kurwy”

466
01:04:10,986 --> 01:04:14,337
Pistolet bolcowy to najczęstsza
metoda oszałamiania krów,

467
01:04:14,390 --> 01:04:18,862
ale mniejsze pistolety są często
nieskuteczne wobec tak dużych zwierząt,

468
01:04:18,887 --> 01:04:23,287
powodując jedynie ból i ograniczenie
ruchomości, ale nie utratę przytomności.

469
01:04:43,920 --> 01:04:46,453
Strzelba jest mniej powszechną alternatywą.

470
01:05:23,713 --> 01:05:27,471
Oprócz tego, że widzą, jak inne zwierzęta
przed nimi zostają ogłuszone,

471
01:05:27,496 --> 01:05:30,261
zabite, a czasem nawet rozbierane,

472
01:05:30,327 --> 01:05:34,779
w większości przypadków są również zmuszane
do słuchania ich losu z sąsiedniego pomieszczenia.

473
01:05:49,333 --> 01:05:53,300
W przypadku krów poddanych ubojowi w czasie
ciąży, krew z ich nienarodzonych cieląt,

474
01:05:53,327 --> 01:05:56,763
znana jako płodowa surowica cielęca
lub płodowa surowica bydlęca,

475
01:05:56,842 --> 01:05:59,479
ma wielką wartość dla
przemysłu farmaceutycznego,

476
01:05:59,504 --> 01:06:02,337
dlatego osiąga cenę około
600 dolarów amerykańskich za litr.

477
01:06:04,208 --> 01:06:09,213
Skóry krów i cielaków odsadzonych od matek
są wysyłane do garbarni, gdzie zostają wyprawione,

478
01:06:09,265 --> 01:06:12,149
większość z nich jest następnie
eksportowana za granicę.

479
01:06:12,227 --> 01:06:13,670
Powszechnie uważa się błędnie,

480
01:06:13,695 --> 01:06:18,240
że skóra jest produktem ubocznym przemysłu
mięsnego mającym na celu redukcję ilości odpadów.

481
01:06:18,334 --> 01:06:21,147
O wiele dokładniejsze jest stwierdzenie,
że jest to produkt równoległy,

482
01:06:21,163 --> 01:06:23,949
czasem bardziej ekonomicznie
wartościowy niż mięso,

483
01:06:23,974 --> 01:06:25,728
do tego stopnia, że coraz więcej zwierząt

484
01:06:25,753 --> 01:06:28,619
jest zabijanych ze względu
na skórę, a nie na mięso.

485
01:06:29,462 --> 01:06:33,549
Tania skóra stosowana w produkcji butów,
torebek i innych akcesoriów

486
01:06:33,574 --> 01:06:37,323
jest również importowana do Australii,
Stanów Zjednoczonych i Europy

487
01:06:37,350 --> 01:06:40,547
z krajów rozwijających się,
takich jak Indie czy Bangladesz.

488
01:06:41,560 --> 01:06:44,362
Ponieważ krowy są w hinduizmie
uważane za święte,

489
01:06:44,387 --> 01:06:48,054
ich ubój jest nielegalny
w 24 z 29 stanów Indii.

490
01:06:48,278 --> 01:06:50,255
Aby krowy mogły być legalnie zabite
w celu pozyskania skóry,

491
01:06:50,280 --> 01:06:54,024
muszą najpierw zostać przetransportowane
setki lub tysiące kilometrów

492
01:06:54,051 --> 01:06:58,258
do jednego z pięciu stanów, gdzie jest to
legalne, lub przez granicę do Bangladeszu.

493
01:06:58,283 --> 01:07:00,651
W zależności od trasy
i liczby zwierząt

494
01:07:00,808 --> 01:07:05,277
– czasami są to tysiące – większość tego
transportu może odbywać się pieszo.

495
01:07:07,661 --> 01:07:11,327
W ramach przygotowań, wiele
krów ma przybijane podkowy,

496
01:07:11,428 --> 01:07:14,312
a przez ich nosy ciasno
przeciągane są sznurki.

497
01:07:15,782 --> 01:07:19,732
Są wyczerpane, zagłodzone i spragnione,
wiele z nich pada po drodze,

498
01:07:21,379 --> 01:07:25,866
zmuszane są  do wstawania poprzez
ciągnięcie za nos lub złamanie ogona...

499
01:07:30,842 --> 01:07:34,785
bicie kijami lub wcieranie
ostrej papryki w oczy.

500
01:07:37,833 --> 01:07:41,195
Przez resztę podróży są przepędzane do
zatłoczonych ciężarówek i znów wyganiane z nich,

501
01:07:43,211 --> 01:07:47,356
przeszywają i żłobią się nawzajem rogami,
a ich kości często ulegają złamaniom.

502
01:07:51,167 --> 01:07:54,048
Te, które trafiają do rzeźni,
umierają na oczach innych

503
01:07:54,073 --> 01:07:55,699
bez uprzedniego oszołamiania,

504
01:07:59,660 --> 01:08:01,572
niektóre są nawet żywcem
obdzierane ze skóry.

505
01:08:03,762 --> 01:08:06,131
Skóry są namaczane w toksycznych chemikaliach,

506
01:08:06,156 --> 01:08:09,235
o których wiadomo, że powodują
raka i chroniczne choroby skóry,

507
01:08:09,418 --> 01:08:10,685
często przez dzieci.

508
01:08:15,275 --> 01:08:17,323
Podstawowa koncepcja rodeo

509
01:08:17,348 --> 01:08:22,281
polega na fizycznej kontroli i dominacji
nad słabszymi, bardziej wrażliwymi istotami.

510
01:08:22,535 --> 01:08:26,141
Cielęta, woły i byki są
fizycznie prowokowane

511
01:08:26,165 --> 01:08:28,129
dla rozrywki widzów

512
01:08:28,154 --> 01:08:32,443
na około 240 imprezach rodeo
organizowanych co roku w Australii.

513
01:08:34,877 --> 01:08:38,590
Normalnie całkiem potulne
zwierzęta znoszą wykręcenie ogona,

514
01:08:47,798 --> 01:08:48,998
elektryczne popędzanie

515
01:08:59,373 --> 01:09:01,928
i inne formy znęcania się
fizycznego za kulisami,

516
01:09:12,360 --> 01:09:16,782
a także stosowanie metalowych ostróg i
pasków ciasno opasujących ich brzuchy,

517
01:09:16,807 --> 01:09:18,925
aby wierzgały i wyglądały na dzikie.

518
01:09:47,318 --> 01:09:51,619
Skoro integralnymi czynnikami przedstawienia
są intensywność i ryzyko,

519
01:09:51,721 --> 01:09:53,204
obrażenia są nieuniknione.

520
01:09:54,205 --> 01:09:57,449
„Ma po prostu niewielki kłopot
z postawieniem tego byka na cztery nogi”

521
01:09:57,613 --> 01:10:00,991
„Wykorzysta po prostu swoją siłę,
żeby podnieść tego byka z ziemi”

522
01:10:01,730 --> 01:10:03,492
„Mówię wam, ten byk
z pewnością nie jest

523
01:10:03,517 --> 01:10:05,990
skłonny do współpracy z tym
kowbojem dzisiejszej nocy”

524
01:10:06,015 --> 01:10:07,939
„Tak, mówię wam, on nie
chce mieć nic do czynienia

525
01:10:07,964 --> 01:10:09,958
z dzisiejszymi zawodami”

526
01:10:22,369 --> 01:10:25,026
Niech wam nie przyjdzie do głowy,
że te zwierzęta nie są pod opieką,

527
01:10:25,104 --> 01:10:28,266
ponieważ są pod absolutnie
znakomitą opieką”

528
01:10:28,840 --> 01:10:32,411
Wiązanie cielaków i byczków i obejmuje
łapanie przerażonych zwierząt na lasso,

529
01:10:32,436 --> 01:10:35,777
kiedy te próbują uciec, gwałtownie
szarpią je, żeby się je zatrzymać,

530
01:10:35,830 --> 01:10:40,411
co często powoduje siniaki, złamane
kończyny, rogi, a nawet karki,

531
01:10:40,528 --> 01:10:45,515
porwane wiązadła, krwotoki wewnętrzne
i uszkodzenia tkanki podskórnej.

532
01:11:19,131 --> 01:11:21,543
„Zimowy wykot” to praktyka
zapładniania owiec,

533
01:11:21,568 --> 01:11:23,234
aby rodziły w miesiącach zimowych,

534
01:11:23,675 --> 01:11:27,106
co oznacza, że ich jagnięta są odstawiane
na wiosnę, gdy pastwiska są najbardziej obfite.

535
01:11:27,285 --> 01:11:29,636
Z jednej strony, dzięki temu jagnięta
mogą rosnąć szybciej,

536
01:11:29,661 --> 01:11:34,367
ale powoduje to też, że 10-15 milionów nowonarodzonych
jagniąt – z grubsza jedno na cztery –

537
01:11:34,392 --> 01:11:38,438
umiera w ciągu 48 godzin od narodzin
z powodu ostrego zimna.

538
01:11:39,530 --> 01:11:42,698
W przypadku hodowców owiec nadal jest
to lepsze niż wyższe koszty paszy

539
01:11:42,723 --> 01:11:44,465
w przypadku wykotu w cieplejszych miesiącach.

540
01:11:47,343 --> 01:11:51,964
Rasa Merino, odpowiadająca za około 80%
wełny produkowanej w Australii,

541
01:11:51,989 --> 01:11:54,377
została selektywnie wyhodowana,
aby mieć pomarszczoną skórę,

542
01:11:54,402 --> 01:11:56,205
powodującą nadmierne ilości wełny

543
01:11:56,230 --> 01:11:59,214
czyniąc je znacznie bardziej
podatnymi na zagnieżdżanie się larw much.

544
01:11:59,657 --> 01:12:03,507
Aby zmniejszyć zabrudzenie i ryzyko
muszycy u jagniąt, które przeżyją do lata,

545
01:12:03,532 --> 01:12:05,958
ich ogony są przycinane lub odcinane w całości,

546
01:12:05,983 --> 01:12:08,481
i często równocześnie
przeprowadza się tzw. mulesing,

547
01:12:08,506 --> 01:12:11,008
czyli wycina się kawałek
skóry z okolic pośladków

548
01:12:11,035 --> 01:12:13,545
i podstawy ogona za
pomocą metalowych nożyc.

549
01:12:14,474 --> 01:12:16,506
Jeżeli jagnięta mają mniej niż 6 miesięcy,

550
01:12:16,531 --> 01:12:19,126
prawo pozwala na zrobienie
tego bez żadnego znieczulenia.

551
01:12:23,063 --> 01:12:27,026
Ludzie strzygący owce otrzymują zapłatę
za liczbę ostrzyżonych owiec, nie za godzinę,

552
01:12:27,051 --> 01:12:29,629
więc szybkość jest ważniejsza od dokładności

553
01:12:29,654 --> 01:12:32,866
i nie ma wymogu formalnego
szkolenia lub zdobycia uprawnień.

554
01:13:20,904 --> 01:13:24,037
Po kilku latach, kiedy owce nie mogą już
produkować wystarczającej ilości wełny,

555
01:13:24,062 --> 01:13:28,106
żeby uznawane były za dochodowe, są one
wysyłane na rzeź i sprzedawane jako baranina.

556
01:13:28,236 --> 01:13:31,673
Tymczasem jagnięta hodowane na mięso są
zabijane między 4 a 12 miesiącem życia,

557
01:13:31,698 --> 01:13:34,881
choć ich naturalna długość
życia wynosi 12-14 lat.

558
01:13:39,782 --> 01:13:42,887
19 z 32 milionów owiec
zabijanych każdego roku w Australii

559
01:13:42,912 --> 01:13:44,324
przechodzi przez targi,

560
01:13:44,558 --> 01:13:48,639
będący pośrednikiem między fermami a
rzeźniami lub prywatnymi nabywcami,

561
01:13:48,664 --> 01:13:52,586
gdzie zwierzęta, w tym bydło,
cielęta, konie, drób i świnie,

562
01:13:52,703 --> 01:13:53,970
są sprzedawane na aukcjach.

563
01:13:55,737 --> 01:13:59,399
Stres cieplny, odwodnienie, wyczerpanie
lub wcześniej istniejące choroby

564
01:13:59,424 --> 01:14:02,034
są częstymi przyczynami zgonów na targu.

565
01:14:03,840 --> 01:14:06,813
Większość owiec jest kupowana
przez rzeźnie na mięso.

566
01:14:11,854 --> 01:14:15,267
Żadne zwierzę w rzeźni nie
chce iść na śmierć.

567
01:14:47,752 --> 01:14:50,950
Znów porażenie elektryczne okazuje
się często nieskuteczne,

568
01:14:50,975 --> 01:14:54,092
powodując jedynie ból i jeszcze
bardziej przerażając zwierzęta

569
01:14:54,117 --> 01:14:55,530
w ich ostatnich chwilach.

570
01:15:34,196 --> 01:15:36,262
Ogłuszanie pistoletem bolcowym
nie jest lepsze.

571
01:15:50,723 --> 01:15:51,990
„Rób, co mówię”

572
01:15:53,305 --> 01:15:54,639
„Nie ruszaj się kurwa”

573
01:15:58,359 --> 01:16:00,375
„Usiądź, połóż się, przewróć, tak”

574
01:16:00,749 --> 01:16:03,014
„Dobry chłopak, zabierz teraz głowę, tak”

575
01:16:03,282 --> 01:16:05,551
„Robi, co mu się każe”

576
01:16:11,552 --> 01:16:13,986
Niezależnie od tego, jak skuteczne
może wydawać się ogłuszenie,

577
01:16:14,011 --> 01:16:16,508
nie można z całą pewnością
wiedzieć, czy zwierzę

578
01:16:16,533 --> 01:16:20,090
zostało całkowicie pozbawione
świadomości i jest nieczułe na ból,

579
01:16:20,324 --> 01:16:24,190
czy jest po prostu sparaliżowane i niezdolne
do ruchu, wciąż wszystko odczuwając.

580
01:16:52,942 --> 01:16:57,008
Ze strachu i w desperacji niektórym
udaje się na krótko uciec,

581
01:16:57,060 --> 01:17:00,240
po tym jak bezpośrednio widziały ciała
tych, które były przed nimi,

582
01:17:13,629 --> 01:17:16,841
zanim zostaną zmuszone do powrotu do
przepędu, wiedząc, że będą następne.

583
01:17:31,218 --> 01:17:34,372
Kozy hodowane są na nabiał w
sposób bardzo zbliżony do krów,

584
01:17:34,393 --> 01:17:38,039
wielokrotnie zapładniane, aby
zapewnić ciągłą laktację.

585
01:17:38,065 --> 01:17:41,856
Branża ta jest niszowa w Australii, przy
jedynie około 65 gospodarstwach,

586
01:17:41,881 --> 01:17:45,075
a mleko kozie jest sprzedawane jako
łatwiej strawna alternatywa,

587
01:17:45,101 --> 01:17:48,002
odpowiednia dla osób z
alergią na mleko krowie.

588
01:17:48,209 --> 01:17:51,992
Na całym świecie więcej ludzi pije mleko
kozie niż jakiekolwiek innego zwierzęcia.

589
01:18:03,140 --> 01:18:06,073
Koźlęta płci męskiej, niezdolne
do produkowania mleka,

590
01:18:06,098 --> 01:18:10,556
są ogólnie uważane za produkty odpadowe i
zabijane w gospodarstwie wkrótce po urodzeniu,

591
01:18:13,736 --> 01:18:17,483
podczas gdy koźlęta płci żeńskiej są chowane,
aby same stały się producentkami mleka,

592
01:18:17,508 --> 01:18:21,156
choć niektóre fermy hodują i
sprzedają swoje nadwyżki kóz na mięso.

593
01:18:27,682 --> 01:18:29,822
Matki w okresie laktacji są
dojone dwa razy dziennie

594
01:18:29,847 --> 01:18:32,007
przez okres do dziesięciu lat, zanim pójdą na rzeź.

595
01:18:32,111 --> 01:18:35,974
W szczytowym momencie produkują dziennie
4 litry mleka, które jest sprzedawane świeże

596
01:18:35,999 --> 01:18:40,021
albo zamienione w ser, masło,
lody, jogurt lub mydło.

597
01:18:50,779 --> 01:18:54,093
Australia jest największym eksporterem
mięsa koziego na świecie,

598
01:18:54,118 --> 01:18:56,724
z którego większość trafia do
Stanów Zjednoczonych.

599
01:18:56,867 --> 01:19:02,326
Tylko 10% pochodzi od kóz urodzonych i
odchowanych na mięso, reszta od kóz rangeland,

600
01:19:02,353 --> 01:19:05,180
zdziczałej rasy pochodzącej od
kóz domowych

601
01:19:05,205 --> 01:19:07,825
przywiezionych do Australii przez
europejskich osadników, które uciekły.

602
01:19:07,903 --> 01:19:10,823
Te wolno pasące się kozy są
chwytane i transportowane

603
01:19:10,848 --> 01:19:15,004
do specjalnych gospodarstw opasających, znanych jako
magazyny kóz, gdzie są one tuczone przed ubojem.

604
01:19:44,322 --> 01:19:47,829
Nierzadko ciężarne zwierzęta
są wysyłane na rzeź

605
01:19:47,855 --> 01:19:52,199
i nieuchronnie niektóre urodzą na
ciężarówkach lub kojcach przedubojowych

606
01:19:52,226 --> 01:19:54,709
krótko przed przepędzeniem
do hali uboju,

607
01:19:55,022 --> 01:19:58,844
ich dzieci pozostawione na
śmierć z powodu głodu lub warunków,

608
01:19:58,869 --> 01:20:01,269
wołając swoje zmarłe matki.

609
01:22:13,547 --> 01:22:16,973
Łosoś jest najczęściej
spożywaną rybą w Australii,

610
01:22:17,038 --> 01:22:19,889
przy prawie 40 tys. ton
zjadanych każdego roku.

611
01:22:20,050 --> 01:22:22,613
Jest on hodowany na morzu w
podwodnych klatkach,

612
01:22:22,665 --> 01:22:25,813
głównie w zatokach u południowego
i zachodniego wybrzeża Tasmanii

613
01:22:25,838 --> 01:22:27,505
ze względu na chłodniejsze wody.

614
01:22:29,011 --> 01:22:31,478
Każda klatka może
pomieścić do 60 tys. ryb,

615
01:22:31,496 --> 01:22:35,280
przenoszonych z wylęgarni położonych
na lądzie w wieku 12-18 miesięcy.

616
01:22:36,395 --> 01:22:39,518
W miarę jak ryby rosną,
coraz mniej jest miejsca w klatkach,

617
01:22:39,543 --> 01:22:41,517
aż do momentu, kiedy są one ściśnięte razem.

618
01:22:42,660 --> 01:22:48,116
Badanie z 2017 r. dotyczące łososia hodowanego
w Australii, Norwegii, Chile, Szkocji i Kanadzie

619
01:22:48,141 --> 01:22:50,939
 wykazało, że około połowa ryb w
tych gospodarstwach jest głuchych

620
01:22:50,964 --> 01:22:55,308
w wyniku przyspieszonego tempa wzrostu
deformującego ich receptory dźwiękowe.

621
01:22:57,250 --> 01:23:00,761
Stanowiący światowe dziedzictwo Macquarie
Harbour u zachodniego wybrzeża Tasmanii

622
01:23:00,786 --> 01:23:03,916
jest miejscem największej koncentracji
gospodarstw rybnych w kraju,

623
01:23:03,941 --> 01:23:08,177
dzięki obecności trzech kluczowych graczy
branży hodowli łososia – Tassal, Huon i Petuna –

624
01:23:08,202 --> 01:23:11,836
z których każdy posiada kilka ferm
obejmujących do ponad 20 klatek.

625
01:23:14,465 --> 01:23:19,865
W okresie jednego roku do września 2016 r.
ponad 21 tys. ton niezjedzonej karmy dla ryb

626
01:23:19,942 --> 01:23:22,866
i niezliczone ilości ekskrementów
znalazły się w porcie.

627
01:23:22,891 --> 01:23:26,766
Tak wysoki poziom zanieczyszczeń prowadzi
do niebezpiecznie niskiego poziomu tlenu

628
01:23:26,791 --> 01:23:29,526
w wodzie i większego ryzyka chorób,

629
01:23:29,551 --> 01:23:32,571
przyczyniając się do dużej
liczby zgonów w gospodarstwach.

630
01:23:35,257 --> 01:23:39,716
Liczne przypadki masowych
zgonów w latach 2015-2018

631
01:23:39,780 --> 01:23:42,931
przypisane zostały połączeniu takich czynników
jak uduszenie z powodu niskiego poziomu tlenu,

632
01:23:42,956 --> 01:23:44,722
błędy człowieka i choroby.

633
01:23:49,191 --> 01:23:51,835
Największa z trzech firm, Tassal,

634
01:23:51,900 --> 01:23:56,300
może pochwalić się akceptowanym wskaźnikiem przeżywalności
na poziomie 83% we wszystkich swoich gospodarstwach.

635
01:23:56,793 --> 01:24:01,926
Po 15-18 miesiącach w tych klatkach
oceanicznych, gdy osiągną około 7 kg każdy,

636
01:24:01,951 --> 01:24:03,707
łososie są zasysane
poprzez specjalne rury

637
01:24:03,732 --> 01:24:06,847
do łodzi „żniwnej”, gdzie są
albo natychmiast zabijane,

638
01:24:06,872 --> 01:24:10,811
albo transportowane żywe w zbiornikach
do zakładu przetwórstwa na lądzie.

639
01:24:12,237 --> 01:24:15,998
Barramundy są hodowane we wszystkich
stanach Australii z wyjątkiem Tasmanii.

640
01:24:16,023 --> 01:24:17,685
W chłodniejszych, południowych stanach

641
01:24:17,710 --> 01:24:20,925
są hodowane tysiącami
w małych, krytych zbiornikach.

642
01:24:29,682 --> 01:24:31,406
Tymczasem w stanach północnych

643
01:24:31,431 --> 01:24:34,670
są hodowane albo w przybrzeżnych klatkach
na morzu, podobnych do hodowli łososi,

644
01:24:34,695 --> 01:24:37,810
albo w systemach zewnętrznych stawów,
używanych również w hodowli pstrągów.

645
01:24:43,027 --> 01:24:46,996
Pozornie humanitarna metoda wyławiania
i zabijania ryb hodowlanych

646
01:24:47,021 --> 01:24:50,015
polega na zasysaniu ich do lodowatej
wody, aby zamrozić je na śmierć.

647
01:25:04,737 --> 01:25:07,896
Daleka od humanitaryzmu, jest to
powolna i bolesna śmierć,

648
01:25:07,921 --> 01:25:10,146
czasem trwa to pół
godziny zanim ryba umrze.

649
01:25:37,478 --> 01:25:41,558
Ryby zabijane na sashimi, japoński
przysmak słynący ze świeżości,

650
01:25:41,583 --> 01:25:44,682
zostają pchnięte nożem w głowę, zanim
ich żyła szyjna zostanie przecięta,

651
01:25:44,707 --> 01:25:47,661
a następnie są ponownie umieszczane w
zawiesinie lodu do wykrwawienia.

652
01:25:49,716 --> 01:25:51,836
Sklepy i restauracje prezentujące żywe ryby

653
01:25:51,862 --> 01:25:53,778
pozwalają klientom pragnącym świeżości

654
01:25:53,830 --> 01:25:56,646
wybrać, które egzemplarze
chcieliby zabić.

655
01:26:01,733 --> 01:26:05,873
Trzy czwarte owoców morza spożywanych w
Australii jest importowanych z innych krajów,

656
01:26:05,897 --> 01:26:09,644
a wśród nich najważniejsze gatunki
to krewetki, łosoś i tuńczyk.

657
01:26:18,654 --> 01:26:22,131
Komercyjne trawlery rybackie
ciągną za sobą ogromne sieci,

658
01:26:22,196 --> 01:26:24,800
na oślep chwytając wszystkie
gatunki, które znajdą się za nimi.

659
01:26:33,708 --> 01:26:36,020
Około 85% światowych zasobów rybnych

660
01:26:36,045 --> 01:26:39,052
jest obecnie poławianych w maksymalnym
stopniu lub jest przełowionych.

661
01:26:39,473 --> 01:26:40,680
Przy obecnym tempie,

662
01:26:40,704 --> 01:26:44,577
przewiduje się, że do 2048 roku
nasze oceany będą pozbawione ryb.

663
01:26:54,543 --> 01:26:57,733
Branża hodowli królików w
Australii zmaga się z trudnościami.

664
01:26:57,773 --> 01:27:01,635
Wysoce zakaźne choroby wprowadzone w
celu eliminacji dzikich królików,

665
01:27:01,660 --> 01:27:04,831
przenoszone przez owady, mogą
szybko zniszczyć całe hodowle,

666
01:27:04,856 --> 01:27:06,347
podczas gdy inni z trudem konkurują

667
01:27:06,372 --> 01:27:10,079
z tańszymi dzikimi królikami, łapanymi
w pułapki i zabijanymi przez myśliwych.

668
01:27:10,705 --> 01:27:13,085
Króliki hodowlane
spędzają całe swoje życie

669
01:27:13,109 --> 01:27:15,665
w klatkach z drutu
zawieszonych nad podłogą,

670
01:27:15,690 --> 01:27:20,279
nie mogą wykazywać żadnych naturalnych zachowań,
takich jak kopanie, ukrywanie się lub skakanie.

671
01:27:21,682 --> 01:27:24,110
Kał zgromadzony
na podłodze pod nimi

672
01:27:24,135 --> 01:27:26,173
prowadzi do wysokiego stężenia amoniaku.

673
01:27:27,602 --> 01:27:31,369
Samice królików hodowlanych mogą być
zmuszane do życia w takich warunkach

674
01:27:31,394 --> 01:27:34,661
do 56 tygodni, podczas
których urodzą 7 miotów.

675
01:27:44,654 --> 01:27:50,261
Większość królików, które mogą żyć przez
8-12 lat, ginie w wieku 12 tygodni.

676
01:27:55,113 --> 01:27:59,343
3 do 4 tysięcy królików wykorzystuje
się do badań naukowych i testów

677
01:27:59,368 --> 01:28:00,736
każdego roku w Australii.

678
01:28:00,761 --> 01:28:03,799
Wiele z nich pochodzi z
tego zakładu w stanie Wiktoria.

679
01:28:17,537 --> 01:28:20,982
Większość produktów futrzarskich sprzedawanych
w Australii jest sprowadzanych z zagranicy,

680
01:28:20,982 --> 01:28:22,994
z czego wiele futer
pochodzi od królików.

681
01:28:23,177 --> 01:28:28,036
W 2015 roku firma odzieżowa Akubra
zakończyła działalność w Australii,

682
01:28:28,061 --> 01:28:30,928
i zaczęła importować futro
królicze z Europy.

683
01:28:38,105 --> 01:28:42,721
Australia importuje również futra z Chin,
największego na świecie eksportera futer.

684
01:28:42,878 --> 01:28:46,848
Z dziesięciu ferm futrzarskich odwiedzonych
przez reportera działającego pod przykrywką,

685
01:28:46,873 --> 01:28:50,674
połowa stosowała praktykę
skubania futra z żywych królików,

686
01:28:50,699 --> 01:28:52,658
proces powtarzany co 3 miesiące,

687
01:28:52,683 --> 01:28:55,418
między którymi króliki żyją
w drucianych klatkach.

688
01:28:55,761 --> 01:28:58,562
Skubanie prowadzi do dłuższych,
bardziej dochodowych włosów

689
01:28:58,587 --> 01:29:00,581
w porównaniu do
ścinania lub strzyżenia.

690
01:29:02,744 --> 01:29:05,028
Gdy króliki się starzeją,
zmniejsza się u nich ilość futra,

691
01:29:05,052 --> 01:29:08,521
i w końcu są rozwieszane i skórowane
w celu ostatecznego pozyskania futra –

692
01:29:08,547 --> 01:29:10,480
czasami wciąż jeszcze żyją.

693
01:29:13,189 --> 01:29:17,122
12 królików jest zabijanych, żeby stworzyć filc
zaledwie na jeden kapelusz Akubra.

694
01:29:17,518 --> 01:29:22,121
Na całym świecie ponad miliard królików
zabijanych jest co roku w celu pozyskania futra.

695
01:29:32,136 --> 01:29:34,277
Norki są częstym źródłem
futra do produkcji odzieży,

696
01:29:34,302 --> 01:29:37,035
akcesoriów, a nawet przedłużania rzęs.

697
01:29:37,429 --> 01:29:39,198
Ponieważ w Australii nie ma hodowli norek,

698
01:29:39,250 --> 01:29:41,650
ich futro jest importowane z zagranicy.

699
01:29:42,575 --> 01:29:44,948
Jedna norka na wolności zajmowałaby

700
01:29:44,975 --> 01:29:47,375
do hektara środowiska podmokłego.

701
01:29:48,154 --> 01:29:50,349
Ustalono, że pomimo wielu
pokoleń hodowanych na futro,

702
01:29:50,374 --> 01:29:52,440
te naturalnie dociekliwe
i samotnicze zwierzęta

703
01:29:52,465 --> 01:29:55,018
bardzo cierpią w niewoli,

704
01:29:55,233 --> 01:29:58,316
ściśnięte w małych drucianych klatkach,
gdzie chroniczna nuda i stres

705
01:29:58,341 --> 01:30:00,931
prowadzą do gorączkowego
biegania w kółko i samookaleczania.

706
01:30:04,080 --> 01:30:07,774
Norki używane do rozmnażania trzymane są w
tych klatkach przez cztery do pięciu lat,

707
01:30:07,799 --> 01:30:11,518
co roku rodząc miot złożony z 3
lub 4 przeżywających młodych,

708
01:30:11,755 --> 01:30:14,414
które są zabijane i obdzierane ze
skóry w wieku 6 miesięcy.

709
01:30:15,107 --> 01:30:18,019
Komory gazowe lub zamknięte skrzynki
wypełnione spalinami silnika

710
01:30:18,045 --> 01:30:19,810
są powszechnymi sposobami
zabijania norek,

711
01:30:19,834 --> 01:30:23,861
ale nie zawsze są skuteczne, co powoduje,
że niektóre budzą się podczas skórowania.

712
01:30:23,886 --> 01:30:26,030
„Tak, on się kręci, kopie...”

713
01:30:26,201 --> 01:30:28,453
„Ukrywając się pod tuszami szukając powietrza...”

714
01:30:30,676 --> 01:30:33,236
Doodbytnicze ogłuszenie prądem
lub po prostu łamanie karku

715
01:30:33,340 --> 01:30:34,611
są powszechnymi alternatywami.

716
01:30:34,636 --> 01:30:36,103
„Wciąż oddycha”

717
01:31:04,200 --> 01:31:08,815
Po norkach, lisy są drugim najczęściej
hodowanym na futra zwierzęciem,

718
01:31:08,840 --> 01:31:10,768
a ich hodowla wiąże się z wieloma
takimi samymi problemami.

719
01:31:14,245 --> 01:31:17,384
Chińscy operatorzy ferm futrzarskich
twierdzą, że ich marże są tak niskie,

720
01:31:17,449 --> 01:31:18,992
że nie mogą pozwolić sobie na zabicie lisa

721
01:31:19,017 --> 01:31:22,066
w sposób inny niż najbardziej
brutalnie wydajne metody,

722
01:31:22,565 --> 01:31:26,839
gdzie wiele lisów jest obdzieranych żywcem
ze skóry, dla oszczędności czasu i wysiłku.

723
01:31:32,462 --> 01:31:37,034
Wprowadzone do Australii przez brytyjskich osadników
w celu uprawiania ich tradycyjnego sportu – polowania na lisy,

724
01:31:37,059 --> 01:31:39,945
a później w celu ograniczenia
występowania sprowadzonych królików,

725
01:31:39,969 --> 01:31:42,994
lisy są obecnie klasyfikowane
jako szkodniki w całym kraju,

726
01:31:43,020 --> 01:31:45,379
a ich liczebność szacowana jest na ponad 7 milionów.

727
01:31:45,691 --> 01:31:47,081
Polowanie i strzelanie do lisów

728
01:31:47,106 --> 01:31:50,117
na gruntach będących własnością prywatną
jest legalne we wszystkich stanach.

729
01:32:03,065 --> 01:32:05,856
Często zjadana przypadkowo
przez rodzime dzikie zwierzęta

730
01:32:05,881 --> 01:32:07,943
lub zwierzęta domowe, takie jak psy,

731
01:32:07,968 --> 01:32:12,525
trutka z zanętą 1080 jest najczęstszą
metodą redukcji populacji.

732
01:32:12,887 --> 01:32:15,959
Trutka 1080 jest bezbarwna,
bezwonna i bez smaku,

733
01:32:16,103 --> 01:32:19,503
powoduje powolną, bolesną
śmierć u wszystkich ofiar.

734
01:32:28,281 --> 01:32:30,583
Podczas gdy Australia, Unia Europejska i USA

735
01:32:30,608 --> 01:32:33,671
zakazały importu futer z psów i kotów,

736
01:32:33,696 --> 01:32:36,734
badania wykazują, że futra
z chińskich psów i kotów

737
01:32:36,759 --> 01:32:39,718
są często błędnie oznakowane
jako lis, królik lub norka.

738
01:32:39,743 --> 01:32:43,448
Każdego roku w Chinach około
2 milionów psów i kotów

739
01:32:43,473 --> 01:32:47,023
jest hodowanych, kradzionych z
domów lub zabieranych z ulicy,

740
01:32:47,062 --> 01:32:48,662
wciskanych w klatki druciane,

741
01:32:48,687 --> 01:32:52,115
a czasami transportowanych przez
kilka dni bez jedzenia i wody,

742
01:32:52,139 --> 01:32:55,558
a ostatecznie są one podwieszane,
wykrwawiane, bite lub duszone,

743
01:32:55,584 --> 01:32:57,117
albo nawet obdzierane żywcem ze skóry.

744
01:33:17,957 --> 01:33:21,648
Każdego roku sprzedaje się w
Australii około 450 tys. szczeniąt.

745
01:33:21,906 --> 01:33:25,404
Około 85% pochodzi od
niezarejestrowanych hodowców,

746
01:33:25,445 --> 01:33:27,641
ale przy minimalnym obecnym nadzorze,

747
01:33:27,666 --> 01:33:30,640
nawet zarejestrowani hodowcy mogą
prowadzić fabryki szczeniąt,

748
01:33:30,698 --> 01:33:33,440
produkując zarówno rasowe,
jak i mieszane szczeniaki

749
01:33:33,465 --> 01:33:35,732
na sprzedaż w sklepach zoologicznych lub w sieci.

750
01:33:37,944 --> 01:33:39,834
W tych fabrykach może być całkowicie legalne

751
01:33:39,859 --> 01:33:43,269
trzymanie suki w budynku,
w betonowej celi z gołą podłogą,

752
01:33:43,294 --> 01:33:48,132
przez 23 godziny na dobę,
będącą nieustannie w ciąży.

753
01:34:17,858 --> 01:34:20,116
Odmawia się im miłości i towarzystwa,

754
01:34:20,571 --> 01:34:22,756
traktowane są jak maszyny rozpłodowe.

755
01:34:24,164 --> 01:34:27,095
Te urocze szczeniaczki
sprzedawane za tysiące dolarów,

756
01:34:27,120 --> 01:34:30,186
często cierpią z powodu chorób
lub mają inne problemy zdrowotne,

757
01:34:30,226 --> 01:34:32,336
lub problemy behawioralne

758
01:34:32,361 --> 01:34:35,812
w wyniku warunków, na jakie
były narażone w hodowli

759
01:34:35,864 --> 01:34:38,425
i w wyniku pokoleń selekcji.

760
01:34:39,442 --> 01:34:40,594
„Cześć, jak się masz?”

761
01:34:40,905 --> 01:34:43,141
„Tak, dobrze, czy dostaniesz
więcej tych golden retrieverów?”

762
01:34:43,166 --> 01:34:48,796
„Ach, tak, golden retrievery, jeśli się
nie mylę, to w nadchodzącą sobotę”

763
01:34:48,871 --> 01:34:50,528
„Ta sobota? A, w porządku”

764
01:34:50,553 --> 01:34:52,748
„A... skąd one pochodzą?
Czy pochodzą z...”

765
01:34:52,852 --> 01:34:54,617
„Mamy własnego hodowcę”

766
01:34:54,669 --> 01:34:56,077
„Czy to ferma szczeniąt?”

767
01:34:56,110 --> 01:34:57,270
„Oczywiście, że nie”

768
01:35:03,113 --> 01:35:04,846
„Och, są takie piękne!"

769
01:35:06,324 --> 01:35:07,385
„I to jest dobry hodowca?”

770
01:35:07,410 --> 01:35:08,833
„Tak, zdecydowanie, są zarejestrowani”

771
01:35:08,858 --> 01:35:11,544
„Więc to nie jest... słyszałem dużo
złego na temat hodowli szczeniąt...

772
01:35:11,569 --> 01:35:12,848
To nie jest ferma szczeniąt?”
„Oczywiście, że nie”

773
01:35:12,873 --> 01:35:15,655
„Szczenięta z fermy są
bardzo chore”

774
01:35:15,820 --> 01:35:16,868
„Chore szczeniaki”

775
01:35:27,232 --> 01:35:33,256
Tymczasem szacunkowo 200-250 tys.
oddanych lub błąkających się psów i kotów

776
01:35:33,281 --> 01:35:37,480
co roku usypia się w schroniskach
i innych placówkach w całym kraju.

777
01:35:37,505 --> 01:35:40,638
Zdecydowana większość z nich
jest zdrowa, ale niechciana.

778
01:35:54,140 --> 01:35:58,009
Pomimo licznych i szeroko nagłośnionych
skandali w ostatnich latach,

779
01:35:58,034 --> 01:36:01,069
wyścigi chartów nadal
są dużą i potężną

780
01:36:01,094 --> 01:36:04,974
formą hazardu i rozrywki
w Australii i na całym świecie.

781
01:36:04,999 --> 01:36:07,468
Znaczne przyspieszenie i ekstremalna prędkość,

782
01:36:07,493 --> 01:36:10,655
na której te duże psy
ścigają przynętę wokół toru,

783
01:36:10,786 --> 01:36:13,931
nieuchronnie prowadzą do
kolizji, upadków i urazów,

784
01:36:14,113 --> 01:36:18,476
najczęstsze są zerwania mięśni
lub więzadeł i złamania stawu skokowego.

785
01:36:18,945 --> 01:36:22,854
Każdego tygodnia na australijskich torach
wyścigowych zgłasza się urazy nawet 200 psów

786
01:36:23,218 --> 01:36:26,638
przy szacunkowej liczbie 6 do 10
chartów umierających na torze

787
01:36:26,857 --> 01:36:28,653
lub usypianych w następstwie wyścigu.

788
01:36:28,979 --> 01:36:32,538
Charty mają naturalną
długość życia 12-14 lat.

789
01:36:32,563 --> 01:36:36,724
Charty wyścigowe rozpoczynają swoją
„karierę” w wieku około 18 miesięcy,

790
01:36:36,855 --> 01:36:39,693
i kończą w momencie,
gdy mają 4 i pół roku.

791
01:36:39,858 --> 01:36:41,411
W Nowej Południowej Walii ich

792
01:36:41,436 --> 01:36:45,445
kariera trwa średnio tylko 363 dni.

793
01:36:45,713 --> 01:36:51,211
Co roku w Australii ginie
13 do 17 tys. młodych chartów.

794
01:36:51,290 --> 01:36:54,042
Z 97 tys. chartów wyhodowanych
w Nowej Południowej Walii

795
01:36:54,067 --> 01:36:56,830
w okresie 12 lat do 2016 r.,

796
01:36:57,005 --> 01:37:01,430
50-70% lub więcej zostało zabitych,
ponieważ uznano je za zbyt wolne

797
01:37:01,455 --> 01:37:03,351
lub nieodpowiedni do wyścigów.

798
01:37:03,605 --> 01:37:05,187
Istnieje coraz więcej dowodów

799
01:37:05,212 --> 01:37:08,209
pokazujących, że charty są często
zabijane w nieludzki sposób,

800
01:37:08,234 --> 01:37:11,718
gdy trener woli tańszą
opcję zastrzelenia lub zatłuczenia

801
01:37:11,744 --> 01:37:13,863
od zapłacenie weterynarzowi za eutanazję.

802
01:37:14,157 --> 01:37:17,390
Ciała psów mogą być następnie wyrzucane
do dołów na prywatnych posesjach

803
01:37:17,415 --> 01:37:19,082
lub rozrzucone w buszu.

804
01:37:20,654 --> 01:37:24,263
Wykorzystanie żywych zwierząt jako przynęty
w szkoleniu chartów do wyścigów,

805
01:37:24,288 --> 01:37:26,966
choć nielegalne, okazało
się powszechne.

806
01:37:26,991 --> 01:37:29,751
W ramach dochodzenia władz stanu
Nowa Południowa Walia z 2015 r.

807
01:37:29,776 --> 01:37:32,675
ustalono, że 85 do 90
procent trenerów

808
01:37:32,700 --> 01:37:34,300
prowadzi takie szkolenia.

809
01:37:46,502 --> 01:37:51,567
Niewyobrażalne ilości przerażonych
prosiąt, królików, oposów, kur i kociąt

810
01:37:51,592 --> 01:37:53,576
zostały rozdarte na strzępy,
żeby wyszkolić

811
01:37:53,601 --> 01:37:57,334
do biegania po torze te z natury
łagodne i senne zwierzęta.

812
01:38:01,851 --> 01:38:05,423
Kształtowanie szkieletu koni kończy
się dopiero około 5 roku życia,

813
01:38:05,443 --> 01:38:08,431
ale zwykle ich kariery wyścigowe
zaczynają się, gdy mają tylko 2 lata

814
01:38:08,456 --> 01:38:10,276
ze względu na chęć osiągnięcia
wysokich nagród pieniężnych

815
01:38:10,301 --> 01:38:12,342
i szybszego zwrotu z inwestycji.

816
01:38:12,819 --> 01:38:15,273
To ogromnie zwiększa
ryzyko urazów,

817
01:38:15,298 --> 01:38:17,941
nawet do 80% koni cierpi
z powodu bólu w okolicy nadpęcia,

818
01:38:17,966 --> 01:38:19,779
lub uszkodzenia grzbietowej
części kości śródręcza.

819
01:38:20,427 --> 01:38:23,042
Badania po wyścigach wykazały
wysoką częstość występowania

820
01:38:23,067 --> 01:38:25,234
krwi w tchawicach
i płucach koni,

821
01:38:25,258 --> 01:38:28,720
jak również zwiększone występowanie
i nasilenie wrzodów żołądka

822
01:38:28,745 --> 01:38:31,006
w miarę postępów treningów i wyścigów.

823
01:38:31,970 --> 01:38:35,637
Na torze konie są boleśnie uderzane
biczem, aby uzyskać większe prędkości.

824
01:38:35,638 --> 01:38:38,962
Zasady wyścigu ograniczają biczowanie
na wcześniejszych etapach wyścigu,

825
01:38:38,962 --> 01:38:41,334
ale na ostatnich stu metrach,
gdy konie są zmęczone

826
01:38:41,358 --> 01:38:43,983
i mniej zdolne do reagowania,
nie ma ograniczeń

827
01:38:44,009 --> 01:38:46,835
i są często bite
bezlitośnie aż do mety.

828
01:38:47,666 --> 01:38:51,875
Wyścigi z przeszkodami są statystycznie 19 razy
bardziej niebezpieczne niż wyścigi po płaskim torze,

829
01:38:51,900 --> 01:38:54,377
a gwałtowne upadki są normalnym zjawiskiem.

830
01:39:04,048 --> 01:39:06,717
Około połowa koni biorących
udział w wyścigach z przeszkodami

831
01:39:06,742 --> 01:39:08,666
każdego roku w Australii znika,

832
01:39:08,691 --> 01:39:11,555
po cichu opuszczając branżę w
nieznanych okolicznościach,

833
01:39:11,580 --> 01:39:13,762
nigdy już nie ścigając się ani
nie dając znaku życia,

834
01:39:13,787 --> 01:39:15,120
lub umiera na torze,

835
01:39:15,145 --> 01:39:18,271
za zielonymi ekranami zasłaniającymi
widok miłośnikom wyścigów.

836
01:39:33,119 --> 01:39:37,754
W skali kraju każdego roku na nowo
rejestruje się 11-12 tys. koni wyścigowych,

837
01:39:37,779 --> 01:39:39,794
podczas gdy mniej więcej ta
sama liczba opuszcza branżę,

838
01:39:39,819 --> 01:39:44,590
w dużej mierze w wyniku słabej wydajności,
nieodpowiedniego temperamentu lub obrażeń.

839
01:39:45,400 --> 01:39:46,905
Wiele z nich kończy w końskich rzeźniach,

840
01:39:46,950 --> 01:39:50,351
gdzie są zabijane na karmę dla
zwierząt domowych lub psów wyścigowych.

841
01:39:53,214 --> 01:39:56,747
Inne kończą w jednej z dwóch
koncesjonowanych ubojni koni,

842
01:39:56,772 --> 01:39:59,295
które eksportują koninę
do spożycia przez ludzi.

843
01:40:16,443 --> 01:40:18,576
Konie są również używane w rodeo.

844
01:40:49,875 --> 01:40:53,738
Wielbłądy zostały przywiezione do Australii
w na początku XIX w. do wykorzystania w transporcie,

845
01:40:53,803 --> 01:40:57,002
następnie wypuszczono je na wolność
po nadejściu samochodów.

846
01:40:57,160 --> 01:41:01,320
Do 2008 roku ich populacja została
oszacowana na około 600 tys.,

847
01:41:01,443 --> 01:41:03,886
co skłoniło rząd do ustanowienia
programu odstrzału,

848
01:41:03,970 --> 01:41:06,197
który poskutkował zmniejszeniem
ich liczebności o połowę,

849
01:41:06,222 --> 01:41:08,797
głównie poprzez strzelanie do
nich z pokładów helikopterów

850
01:41:08,822 --> 01:41:12,110
ale także poprzez zaganianie ich
i przewożenie do rzeźni

851
01:41:12,135 --> 01:41:14,776
na eksport do Stanów Zjednoczonych
i na Bliski Wschód,

852
01:41:14,801 --> 01:41:16,515
Praktyka ta trwa do dziś.

853
01:41:18,024 --> 01:41:22,028
Po tym, jak spędziły całe życie na wolności,
wędrując bez kontaktu z ludźmi,

854
01:41:22,053 --> 01:41:24,123
nagłe zamknięcie i
stosowanie przemocy

855
01:41:24,148 --> 01:41:25,736
jest dla nich czymś całkowicie obcym.

856
01:41:38,457 --> 01:41:39,233
„Trochę zły”

857
01:41:39,258 --> 01:41:40,931
„Tak, on jest nieźle wkurwiony, kolego”

858
01:41:42,147 --> 01:41:44,357
„No idź kurwa do przodu, ty głupia cipo.”

859
01:42:03,574 --> 01:42:05,962
Coraz większa liczba wielbłądów
złapanych na wolności

860
01:42:05,987 --> 01:42:09,167
jest przesyłanych do wielbłądzich
ferm mleczarskich, rozwijającej się branży,

861
01:42:09,192 --> 01:42:12,123
którą promuje się jako zdrowszą alternatywa
dla mlecznych produktów z mleka krowiego

862
01:42:12,150 --> 01:42:15,022
i mniej marnotrawną alternatywę
wobec odstrzału z powietrza.

863
01:42:21,980 --> 01:42:23,757
Od 6 do 10 milionów zwierząt

864
01:42:23,782 --> 01:42:27,395
każdego roku jest wykorzystywanych
do badań naukowych i testów w Australii,

865
01:42:27,511 --> 01:42:29,426
w tym 1-2 milionów myszy.

866
01:42:30,061 --> 01:42:34,208
Wiele z tych eksperymentów obejmuje zabiegi
chirurgiczne na żywym zwierzęciu, bez uśmierzenia bólu,

867
01:42:34,233 --> 01:42:36,500
lub wystawienie na toksyny lub choroby.

868
01:42:37,441 --> 01:42:41,032
Ostatecznie wszystkie myszy poddane
badaniom lub testom zostaną zabite,

869
01:42:41,057 --> 01:42:43,448
ponieważ nie mogą być legalnie
wypuszczone z laboratorium.

870
01:42:43,643 --> 01:42:47,661
Zagazowanie dwutlenkiem węgla lub
przedawkowanie znieczulającego izofluranu,

871
01:42:47,686 --> 01:42:50,544
wziewnie lub w zastrzyku, to dwa
najczęstsze sposoby zabijania myszy

872
01:42:50,569 --> 01:42:52,492
kiedy spełniły już swój cel.

873
01:43:12,982 --> 01:43:15,753
W dzisiejszych czasach badania
i odkrycia naukowe

874
01:43:15,818 --> 01:43:18,269
dotyczą niuansów ludzkiej fizjologii,

875
01:43:18,314 --> 01:43:20,683
której zwierzęta nie
są odpowiednimi modelami.

876
01:43:20,945 --> 01:43:24,924
W badaniu z 2015 r., przeprowadzone przez
The National Institutes of Health w USA

877
01:43:24,950 --> 01:43:27,686
\ustalono, że olbrzymi większość,
bo aż 95% wszystkich lekarstw,

878
01:43:27,730 --> 01:43:30,664
które były bezpieczne i skuteczne
w testach na zwierzętach,

879
01:43:30,691 --> 01:43:32,758
nie sprawdziło się w próbach na ludziach.

880
01:43:33,022 --> 01:43:35,764
Bezkrytyczne poleganie na
wynikach testów na zwierzętach,

881
01:43:35,808 --> 01:43:38,619
wbrew potencjalnie
dokładniejszym alternatywom,

882
01:43:38,707 --> 01:43:40,538
z wykorzystaniem
ludzkich tkanek i komórek,

883
01:43:40,563 --> 01:43:43,722
zwłok, symulatorów i
modeli obliczeniowych,

884
01:43:43,792 --> 01:43:47,399
może kosztować zdrowie i życie
dziesiątków tysięcy ludzi...

885
01:43:47,719 --> 01:43:49,386
i miliardów zwierząt.

886
01:43:55,461 --> 01:43:58,394
Każdego roku setki makaków,
marmozetów i pawianów

887
01:43:58,420 --> 01:44:01,544
są dostarczane do australijskich
laboratoriów badawczym

888
01:44:01,569 --> 01:44:04,245
przez trzy finansowane przez
rząd fermy hodowlane.

889
01:44:04,270 --> 01:44:07,236
Ukryte przed wzrokiem opinii publicznej
za zaostrzonymi środkami bezpieczeństwa,

890
01:44:07,261 --> 01:44:11,011
laboratoria te przeprowadzają
różnorodne eksperymenty biomedyczne

891
01:44:11,036 --> 01:44:14,444
na tych wysoce inteligentnych
zwierzętach, zanim się ich pozbędą.

892
01:44:14,574 --> 01:44:17,058
Inne naczelne są trzymane
w niewoli w cyrkach,

893
01:44:17,083 --> 01:44:19,680
gdzie są uwalniane od
skrajnej nudy w swojej klatce

894
01:44:19,705 --> 01:44:21,772
tylko w celu występowania przed widzami...

895
01:44:24,556 --> 01:44:26,400
lub w ogrodach zoologicznych.

896
01:45:02,720 --> 01:45:06,631
Żyjące w niewoli lwy i tygrysy w Australii
służą temu samemu celowi,

897
01:45:06,656 --> 01:45:09,300
żyć w nudzie i frustracji

898
01:45:09,325 --> 01:45:11,428
dla rozrywki płacących zwiedzających.

899
01:45:17,310 --> 01:45:21,662
Choć z pozoru pokazy prezentujące
te i inne egzotyczne zwierzęta

900
01:45:21,687 --> 01:45:25,696
mogą wzbudzać zachwyt i podniecenie, niewielu
klientów obserwuje wystarczająco długo,

901
01:45:25,721 --> 01:45:28,415
żeby dostrzec powtarzalność
ich zachowań,

902
01:45:28,532 --> 01:45:33,146
oznaki stanu psychicznego powszechnego
u wszystkich zwierząt trzymanych w niewoli,

903
01:45:33,171 --> 01:45:34,641
który nazwany został zoopsychozą.

904
01:45:36,420 --> 01:45:38,640
W tropikalnym upale Queensland,

905
01:45:38,665 --> 01:45:42,326
w Sea World znajduje się jedyny więziony
w Australii niedźwiedź polarny.

906
01:45:42,351 --> 01:45:44,548
Te zwierzęta są naturalnie przystosowane

907
01:45:44,573 --> 01:45:47,595
do mroźnych, arktycznych warunków
i na wolności widziano przypadki, gdy

908
01:45:47,620 --> 01:45:51,245
pływały ponad 70 km w zaledwie 24 godziny,

909
01:45:51,270 --> 01:45:55,117
średnio pokonując 3 tys.
kilometrów rocznie.

910
01:45:55,414 --> 01:45:57,449
Tutaj ograniczone są do wybiegu

911
01:45:57,474 --> 01:46:01,416
mierzącego około 30 na 40 metrów,
przez całe swoje życie.

912
01:46:19,467 --> 01:46:22,067
Pokazy z fokami są popularną atrakcją
w ogrodach zoologicznych,

913
01:46:22,092 --> 01:46:25,999
w których foki uczą się wykonywać sztuczki
w zamian za żywność przed dużą publicznością.

914
01:46:26,148 --> 01:46:28,762
„I to jest gwarancja, że owoce
morza pochodzą z łowiska,

915
01:46:28,787 --> 01:46:32,276
która pomaga chronić zasoby ryb,
miejsca pracy i środowisko.”

916
01:46:32,301 --> 01:46:35,773
Poza sceną marnieją w małych kojcach,
jak każde inne zwierzę w zoo,

917
01:46:35,798 --> 01:46:39,877
Pływają stale krążąc tą samą
trasą lub krzyczą z rozpaczy.

918
01:46:47,109 --> 01:46:52,396
Na wolności delfiny mogą podróżować
do 65 km – 40 mil – dziennie,

919
01:46:52,421 --> 01:46:55,030
i są ciągle w ruchu –
poszukując jedzenia,

920
01:46:55,055 --> 01:46:57,246
bawiąc się i walcząc w swoich ławicach.

921
01:46:57,403 --> 01:46:59,513
Z ludźmi i małpami człekokształtnymi łączy je

922
01:46:59,538 --> 01:47:03,492
to, że posiadają samoświadomość,
istnieją dowody ich intuicji i empatii.

923
01:47:03,773 --> 01:47:05,596
Nie ma możliwości, żeby w niewoli

924
01:47:05,621 --> 01:47:09,215
mogły być zaspokojone wszystkie potrzeby
behawioralne tych wysoce inteligentnych,

925
01:47:09,240 --> 01:47:11,394
poznawczo złożonych zwierząt.

926
01:47:11,419 --> 01:47:14,321
Około 80% delfinów
w Sea World Australia

927
01:47:14,346 --> 01:47:17,097
zostało wyhodowanych w niewoli
i nigdy nie będą mogły być wypuszczone,

928
01:47:17,141 --> 01:47:21,187
całe ich życie spędzone będzie na codziennych
występach nagradzanych jedzeniem.

929
01:47:21,637 --> 01:47:23,976
Osiągnięcie właściwego
poziomu głodu przed pokazem

930
01:47:24,001 --> 01:47:27,181
jest kluczowym warunkiem
dobrego przedstawienia,

931
01:47:27,462 --> 01:47:31,026
które stanowi prawdopodobnie najbardziej
popularną atrakcję oceanarium.

932
01:47:31,495 --> 01:47:36,023
Przy ponad 133 milionach dolarów
rocznych przychodów z biletów wstępu,

933
01:47:36,048 --> 01:47:38,503
tylko około 0.75% wydają na swoje

934
01:47:38,528 --> 01:47:42,743
intensywnie promowane inicjatywy
badawcze, ratownicze i rehabilitacyjne.

935
01:47:43,871 --> 01:47:46,804
Rząd Australii
zadekretował w 1985 roku

936
01:47:46,829 --> 01:47:49,002
że nie mają być już otwierane
żadne nowe delfinaria,

937
01:47:49,092 --> 01:47:51,174
i że istniejące powinny
być stopniowo zamykane,

938
01:47:51,199 --> 01:47:54,018
po otrzymaniu dowodów,
że walenie w niewoli

939
01:47:54,043 --> 01:47:58,017
cierpią z powodu stresu, zaburzeń behawioralnych,
problemów związanych z rozmnażaniem,

940
01:47:58,042 --> 01:48:00,679
wysokiej śmiertelności i krótszego życia,

941
01:48:00,747 --> 01:48:04,676
chociaż na pierwszy rzut oka mogą wydawać
się zadowolone warunków, w których żyją.

942
01:48:05,455 --> 01:48:07,594
Dziś pozostają tylko dwa obiekty,

943
01:48:07,619 --> 01:48:10,157
które mogą kontynuować
działalność z powodu luki prawnej,

944
01:48:10,182 --> 01:48:13,621
która pozwoliła im zatrzymać i pokazywać
zwierzęta urodzone w niewoli,

945
01:48:13,646 --> 01:48:16,672
w tym te urodzone z
uratowanych dzikich delfinów,

946
01:48:16,697 --> 01:48:20,415
które same muszą być
wypuszczone po rehabilitacji.

947
01:48:20,527 --> 01:48:23,377
Ta praktyka ratowania,
rozmnażania i wypuszczania

948
01:48:23,402 --> 01:48:25,962
pozwala tym oceanariom
utrzymać mocną pulę genów,

949
01:48:25,987 --> 01:48:30,362
aby zapewnić ciągłość ich pokazów
i dalsze otwarcie ich bram.

950
01:48:32,666 --> 01:48:34,801
Podczas gdy australijskie delfinaria nie są w stanie

951
01:48:34,846 --> 01:48:39,060
łapać i importować zdrowych, dzikich
delfinów, pozostaje to faktem

952
01:48:39,085 --> 01:48:42,009
w odniesieniu do branży rozrywki z wykorzystaniem
zwierząt w innych częściach świata,

953
01:48:42,034 --> 01:48:46,248
zaś portowe miasto Taiji w Japonii
jest standardowym miejscem ich chwytania.

954
01:48:46,397 --> 01:48:48,684
Każdego roku od września do marca

955
01:48:48,709 --> 01:48:51,661
tysiące delfinów i
innych małych waleni

956
01:48:51,686 --> 01:48:54,551
zapędzanych jest do cichej zatoczki w Taiji

957
01:48:54,576 --> 01:48:57,144
i brutalnie zabijanych przez
miejscowych rybaków,

958
01:48:57,169 --> 01:49:00,509
którzy postrzegają je jako źródło
dochodów lub jako szkodniki.

959
01:49:00,535 --> 01:49:03,630
Zaobserwowano trenerów delfinów,
którzy pomagali rybakom

960
01:49:03,656 --> 01:49:04,926
w zaganianiu delfinów,

961
01:49:04,951 --> 01:49:07,710
wybieraniu kilku najbardziej zdatnych,
które należy oszczędzić przed ubojem

962
01:49:07,737 --> 01:49:12,223
i zamiast tego przetransportować do
oceanariów i delfinariów na całym świecie.

963
01:49:16,395 --> 01:49:19,182
Jeśli wielkość narodu
i jego postęp moralny

964
01:49:19,207 --> 01:49:21,808
można ocenić po sposobie
traktowania zwierząt...

965
01:49:21,833 --> 01:49:24,166
co mówi to o Australii?

966
01:49:27,905 --> 01:49:29,703
Co mówi o Nowej Zelandii?

967
01:49:33,417 --> 01:49:34,617
Stanach Zjednoczonych?

968
01:49:39,098 --> 01:49:40,098
Kanadzie?

969
01:49:41,879 --> 01:49:42,879
Meksyku?

970
01:49:45,113 --> 01:49:46,379
Wielkiej Brytanii?

971
01:49:48,157 --> 01:49:49,157
Izraelu?

972
01:49:51,060 --> 01:49:52,060
Hiszpanii?

973
01:49:54,557 --> 01:49:57,223
Co mówi o nas jako gatunku?

974
01:49:58,592 --> 01:50:03,592
W całej naszej zarejestrowanej historii,
619 milionów ludzi zginęło podczas wojen.

975
01:50:04,391 --> 01:50:07,466
Zabijamy tę samą liczbę
zwierząt co 3 dni,

976
01:50:07,755 --> 01:50:10,727
a to nawet nie obejmuje ryb
i innych stworzeń morskich,

977
01:50:10,752 --> 01:50:13,678
które są zabijane na taką skalę,
że mierzy się to tylko w tonach.

978
01:50:24,074 --> 01:50:27,064
Ale zanim je zabijemy,
musimy je wyhodować...

979
01:50:29,877 --> 01:50:31,611
Zamykać i wykorzystywać je,

980
01:50:32,097 --> 01:50:33,145
dla jedzenia...

981
01:50:34,552 --> 01:50:35,619
zabawy...

982
01:50:37,265 --> 01:50:38,265
odzieży...

983
01:50:39,930 --> 01:50:41,028
i badań.

984
01:50:42,186 --> 01:50:44,853
Przez całe ich życie, od narodzin do śmierci,

985
01:50:44,879 --> 01:50:48,278
są one kontrolowane przez przemysł
rolny, który dba tylko o zysk.

986
01:50:50,096 --> 01:50:51,326
Imperium...

987
01:50:52,015 --> 01:50:53,098
cierpienia...

988
01:50:53,508 --> 01:50:54,603
i krwi.

989
01:50:55,204 --> 01:50:59,074
Opłacone przez konsumentów, którym
powiedziano, że ich traktowanie było etyczne.

990
01:50:59,285 --> 01:51:01,712
Wolny wybieg, lokalne, ekologiczne.

991
01:51:01,790 --> 01:51:03,748
Że ich śmierć była humanitarna,

992
01:51:03,800 --> 01:51:07,112
że okrucieństwo wobec zwierząt nie
ma miejsca w naszym kraju,

993
01:51:07,316 --> 01:51:10,394
a jeśli tak, nasz
rząd, nasze władze,

994
01:51:10,419 --> 01:51:12,486
odkryją to i wyplenią.

995
01:51:13,268 --> 01:51:16,907
A my, jako konsumenci, nie mamy
powodów, by uważać inaczej,

996
01:51:17,539 --> 01:51:20,055
ponieważ jedzenie i wykorzystywanie
zwierząt jest normalne,

997
01:51:20,134 --> 01:51:21,601
robimy to od zawsze.

998
01:51:22,176 --> 01:51:25,465
Ponieważ produkty na sprzedaż
na półkach w supermarkecie

999
01:51:25,591 --> 01:51:28,850
są tak dalekie od jednostek,
które kiedyś istniały,

1000
01:51:28,981 --> 01:51:30,412
niektóre tylko krótko,

1001
01:51:30,821 --> 01:51:33,021
niektóre przez lata bez wytchnienia.

1002
01:51:34,263 --> 01:51:38,798
Jednostki, które podzielają naszą i naszych
zwierząt domowych, które tak bardzo kochamy,

1003
01:51:38,876 --> 01:51:41,374
zdolność do odczuwania miłości.

1004
01:51:42,900 --> 01:51:43,900
Szczęścia.

1005
01:51:46,700 --> 01:51:48,290
Smutku i żałoby.

1006
01:51:49,371 --> 01:51:52,238
Które podzielają naszą zdolnością do cierpienia.

1007
01:51:58,932 --> 01:52:00,927
Nasze pragnienie życia,

1008
01:52:01,588 --> 01:52:02,588
bycia wolnym,

1009
01:52:05,735 --> 01:52:07,468
bycia postrzeganym nie jako przedmioty,

1010
01:52:08,061 --> 01:52:10,154
nie ze względu na naszą
użyteczność dla innych,

1011
01:52:10,179 --> 01:52:12,943
ale ze względu na to, kim
jesteśmy jako jednostki.

1012
01:52:13,324 --> 01:52:14,842
Byty na własnych prawach,

1013
01:52:14,867 --> 01:52:16,639
nie jednostki produkcji.

1014
01:52:16,664 --> 01:52:17,862
Nie inwentarz.

1015
01:52:17,887 --> 01:52:21,154
On, ona, oni i one, a nie „to”.

1016
01:52:22,357 --> 01:52:23,460
Prawda jest taka,

1017
01:52:23,563 --> 01:52:26,696
że nie ma humanitarnego sposobu
zabicia kogoś, kto chce żyć.

1018
01:52:27,493 --> 01:52:29,582
To nie jest kwestia traktowania

1019
01:52:29,634 --> 01:52:31,706
czy lepszego sposobu robienia złych rzeczy.

1020
01:52:32,025 --> 01:52:34,825
Większe klatki, mniejsze
zagęszczenie hodowli,

1021
01:52:34,853 --> 01:52:36,253
lub mniej bolesny gaz.

1022
01:52:38,566 --> 01:52:41,009
Mówimy sobie, że
przeżyły dobre życie,

1023
01:52:41,034 --> 01:52:42,879
i ostatecznie nie wiedzą,
co je czeka,

1024
01:52:42,932 --> 01:52:44,233
i niczego nie czują.

1025
01:52:44,696 --> 01:52:45,696
Ale one czują.

1026
01:52:45,828 --> 01:52:48,384
W ostatnich godzinach, minutach i sekundach

1027
01:52:48,409 --> 01:52:51,233
zawsze jest strach, zawsze jest ból.

1028
01:52:51,560 --> 01:52:52,806
Zapach krwi.

1029
01:52:54,000 --> 01:52:56,276
Krzyki innych przedstawicieli
ich gatunku,

1030
01:52:56,445 --> 01:52:58,598
z którymi dzielili swoje życie.

1031
01:52:59,254 --> 01:53:01,551
Nigdy chęć lub pragnienie śmierci,

1032
01:53:02,005 --> 01:53:04,054
ale raczej rozpaczliwą chęć życia,

1033
01:53:05,121 --> 01:53:07,476
szaloną walkę o ostatni oddech.

1034
01:53:08,393 --> 01:53:10,625
I nigdy nie okazuje się im
litości lub życzliwości,

1035
01:53:10,807 --> 01:53:11,873
zamiast tego są wykpiwane,

1036
01:53:13,122 --> 01:53:14,277
wyśmiewane,

1037
01:53:15,027 --> 01:53:15,887
kopane,

1038
01:53:15,912 --> 01:53:16,767
bite,

1039
01:53:20,297 --> 01:53:21,528
Rzucane jak szmaciana lalka,

1040
01:53:21,553 --> 01:53:24,949
lub wysłane do rozdrabniacza, ponieważ
urodziły się niewłaściwej płci.

1041
01:53:26,434 --> 01:53:28,034
Odbieramy im dzieci.

1042
01:53:29,474 --> 01:53:30,941
Odbieramy im wolność.

1043
01:53:32,671 --> 01:53:34,005
Odbieramy im życie,

1044
01:53:34,141 --> 01:53:37,038
wysyłając je zdrowe
i w całości do rzeźni,

1045
01:53:37,063 --> 01:53:39,936
a otrzymując z drugiej strony
zapakowane kawałki,

1046
01:53:40,165 --> 01:53:43,335
i mówimy sobie, że w
jakiś sposób, po drodze,

1047
01:53:43,360 --> 01:53:45,816
stało się coś ludzkiego i etycznego.

1048
01:53:46,459 --> 01:53:48,798
A równocześnie krzywdzimy siebie.

1049
01:53:48,838 --> 01:53:52,040
„Światowa Organizacja Zdrowia
opublikowała dziś rano raport

1050
01:53:52,065 --> 01:53:55,213
o zagrożeniach związanych z
przetworzonym i czerwonym mięsem...”

1051
01:53:55,754 --> 01:53:57,228
Niszczymy nasze środowisko,

1052
01:53:57,253 --> 01:54:02,426
emitując poprzez hodowlę zwierząt większe ilości
gazów cieplarnianych niż w jakimkolwiek innym sektorze,

1053
01:54:02,540 --> 01:54:05,704
dewastując nasze lasy i mordując
nasze rodzime zwierzęta,

1054
01:54:05,729 --> 01:54:07,331
żeby zrobić miejsce dla gospodarstw.

1055
01:54:08,958 --> 01:54:11,442
Samo bydło na całym świecie
zjada taką ilość jedzenia,

1056
01:54:11,466 --> 01:54:15,306
jaka jest równa potrzebom
kalorycznym 8,7 miliarda ludzi,

1057
01:54:15,842 --> 01:54:19,636
a jednak jedna dziewiąta
ludzkości - 795 milionów -

1058
01:54:19,881 --> 01:54:25,111
cierpi na chroniczne niedożywienie,
z kolei 844 miliony cierpią z powodu braku czystej wody

1059
01:54:25,344 --> 01:54:28,944
podczas gdy 1 tys. litrów wody
wykorzystuje się do produkcji 1 litra mleka,

1060
01:54:28,969 --> 01:54:32,217
a 15 tys. litrów przypada na kilogram wołowiny.

1061
01:54:33,364 --> 01:54:36,697
A jednak nadal usprawiedliwiamy
hodowlę zwierząt

1062
01:54:36,722 --> 01:54:40,485
twierdząc, że jest to normalne,
konieczne i naturalne.

1063
01:54:40,510 --> 01:54:43,416
Że królestwo zwierząt lub
niektóre gatunki do niego należące

1064
01:54:43,520 --> 01:54:48,139
są gorsze od nas samych, ponieważ brakuje im
naszego szczególnego rodzaju inteligencji,

1065
01:54:48,164 --> 01:54:51,126
ponieważ są słabsze i
nie potrafią się bronić.

1066
01:54:51,179 --> 01:54:53,976
Wierzymy, że w naszej
pozornej wyższości

1067
01:54:54,028 --> 01:54:57,798
zyskaliśmy prawo do stosowania
siły, do władzy i panowania

1068
01:54:57,823 --> 01:55:02,784
nad tymi, których postrzegamy jako gorszych,
dla naszych własnych krótkowzrocznych celów.

1069
01:55:03,754 --> 01:55:06,879
To uzasadnienie było
już wcześniej stosowane.

1070
01:55:07,259 --> 01:55:09,492
Przez białego człowieka,
aby zniewolić czarnoskórych

1071
01:55:09,517 --> 01:55:11,674
lub zabrać ich ziemię i ich dzieci.

1072
01:55:12,460 --> 01:55:14,727
Przez nazistów, by wymordować Żydów.

1073
01:55:15,356 --> 01:55:17,679
Przez mężczyzn, aby uciszyć i uciskać kobiety.

1074
01:55:19,129 --> 01:55:22,088
Czy jesteśmy skazani na
powtarzanie historii w kółko?

1075
01:55:22,812 --> 01:55:26,197
Czy ten kompleks wyższości,
ten czysty egoizm,

1076
01:55:26,222 --> 01:55:28,483
definiuje to, kim jesteśmy jako gatunek?

1077
01:55:29,109 --> 01:55:31,458
Czy jesteśmy zdolni do czegoś więcej?

1078
01:55:32,796 --> 01:55:36,413
„Właśnie zjadłeś kolację i bez względu
na to, jak starannie ta rzeźnia jest

1079
01:55:36,457 --> 01:55:40,215
ukryta w łaskawej odległości,
ponosisz współodpowiedzialność.”

1080
01:56:05,561 --> 01:56:08,995
„Właśnie wróciliśmy do motelu i
obejrzeliśmy nagranie z dzisiejszego dnia,

1081
01:56:09,020 --> 01:56:11,562
z kojca przedubojowego w rzeźni ,
z nowonarodzoną kozą,

1082
01:56:11,587 --> 01:56:14,104
i pomyśleliśmy, że jest szansa, że
ona wciąż żyje, więc wracamy.”